મંગળવાર, 13 સપ્ટેમ્બર, 2011
મંગળવાર, 5 જુલાઈ, 2011
દત્તાત્રેય
આવે જ્યારે ઇર્ષા ઉરની માંય,
આવે ઉર ની માંય પછી એમાં સત્ય સુજે નહિં કાંઇ....
લક્ષ્મીજી બ્રહ્માણી સંગે સમજે રુદ્રાણી માત,
અમ સમાણી કોઇ પતિવ્રતા નહિં આ અવની માંય......
નારદજીએ આ ભ્રમણા ભાંગવા કર્યો એક ઉપાય,
અનસૂયા ની ઓળખ આપી મહા સતીઓ ની માંય...
ત્રણે દેવીઓ હઠે ભરાણી સ્વામી કરો ને કંઇક ઉપાય,
લો પરીક્ષા સૌ સંગે મળીને અવર ન સમજીએં કાંઇ...
બ્રહ્મા, વિષ્ણુ મહાદેવ મળીઓ ને આવ્યા સતી ને ત્યાંય,
આપો ભિક્ષા અંગ ઉઘાડે અવર ના કોઇ ઉપાય...
સતી સમજ્યા અંતર મનથી કર્યો તર્ક મન માંય,
આદરથી એક અંજલિ છાંટિ બાળ બનાવ્યા ત્યાંય...
ત્રણે દેવીઓ મનમાં મૂંઝાણા પુછે નારદજી ને વાત,
પ્રભુ તમારા ઝુલે પારણિએ અનસૂયા ને ત્યાંય....
કર જોડી કરગરે દેવીઓ આપો અમારા નાથ,
બાળ બન્યા મુજ બાળ થઇ આવે અવર ન માંગુ કાંય...
ત્રણે દેવો એક અંસ બની ને ધર્યું દત્તાત્રેય નામ,
"કેદાર" ગુણલા નિતનિત ગાતો લળી લળી લાગે પાય...
સાર:-
અત્રિ રૂષિ ના પત્નિ અનસૂયા માતાની પતિવ્રત ધર્મ ની પ્રતિસ્ઠા થી ઇર્ષા
પામી ને બ્રહ્માણી, લક્ષ્મીજી અને રુદ્રાણીએ બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશને
તેમની પરીક્ષા લેવા મજબૂર કર્યા. તેથી ત્રણેય દેવો બ્રહ્મચારીનું રૂપ
ધારણ કરીને અનસૂયા માતા પાસે પધાર્યા. તે સમયે અનસૂયાજી એકલાંજ હતાં,
ત્રણેય દેવોએ એવી આકરી શરત મૂકી કે નિર્વસ્ત્ર થઈને ભિક્ષા આપો તો જ
ભિક્ષા લઈશું નહીં તો પાછા જઈશું. જો અતિથિ ખાલી હાથે પાછો ફરે તો
સતિત્વ ધર્મ લાજે. આથી માતા અનસૂયાએ હાથમાં પાણીની અંજલિ ભરીને સંકલ્પ
કર્યો કે 'જો મારી સ્વામીભક્તિ અચળ હોય તો આ ત્રણેય ભિક્ષુકો આ જ ક્ષણે
બાળક સ્વરૂપને પામે'. પાણીની અંજલિનો સ્પર્શ થતાં જ જગતના સર્જક
પ્રજાપિતા બ્રહ્મા, પાલનહાર વિષ્ણુ અને સંહાર ના દેવ મહાદેવ નાના બાળક
બની ગયા. માતા અનસૂયાએ ત્રણેય બાળકોને પારણામાં પધરાવી દીધાં. બ્રહ્મલોક,
વૈકુંઠ અને કૈલાશ ત્રણેય લોક ઉપર ત્રણેય દેવીઓ ચિંતિત થઈ કે ત્રણેય દેવો
ક્યાં અદૃશ્ય થઈ ગયા. તે સમયે નારદજીએ કહ્યું કે સતીનાં પારખાં લેવા જતાં
ત્રણેય દેવો બાળક બનીને માતા અનસૂયાના પારણે ઝૂલી રહ્યાં છે. ત્રણેય
દેવીઓએ માતા અનસૂયાની માફી માંગી અને પોતાના પતિની માગણી કરી ત્યારે માતા
અનસૂયાએ તેમનો સત્કાર કરીને જણાવ્યું કે તમારા સ્વામી પારણાંમાં સૂતા છે.
ઓળખીને લઈ જાવ. ત્યારે ત્રણેય દેવીઓ મૂંઝાઈ ગઈ અને અનસૂયા માતાને વિનંતી
કરીને કહ્યું કે અમે અજ્ઞાની ઓળખી ના શક્યા. આપ જ અમારા સ્વામીને ઓળખાવો
ત્યારે માતા અનસૂયાએ ફરીથી પાણીની અંજલિ છાંટીને ત્રણેય દેવોને પુર્વવત્
સ્થિતિમાં લાવી દીધા. ત્રણેય દેવોએ વરદાન માટે કહ્યું ત્યારે અનસૂયા
માતાએ કહ્યું કે તમે ત્રણેય દેવો મારા પુત્ર સ્વરૂપે પધારો અને અમને ધન્ય
કરો. આથી ત્રણેય દેવોએ અત્રિ ઋષિ અને સતી અનસૂયા માતાને ત્યાં આદ્ય ગુરુ
દત્તાત્રેય સ્વરૂપે પ્રગટ થયા.
રચયિતા
કેદારસિંહજી મે જાડેજા
ગાંધીધામ કચ્છ
www.kedarsinhjim.blogspot.com
મંગળવાર, 14 જૂન, 2011
નર નારાયણ
નર નારાયણ હોવે,
યા તો કરલે સંત જન સેવા, યા હરિજન હોવે...
૧' એક અપરાધી પાપી પારધી, સંત સમાગમ હોવે
છોડ કપટ મહા ગ્રંથ રચાયા, હરિ અનુરાગી હોવે...
૨, બિલ્વમંગલ સુરદાસ કહાવે, જબ નિજ નજરેં ખોવે
રાસ વિહારી રાહ દિખાવે, ઘટ ઘટ દર્શન હોવે..
૩, તુલસીદાસ મન મોહ અનેરા, નારી વશ પત ખોવે
એક શબ્દ મેં સત્ય સમજ કર, સંત શિરોમણી હોવે...
૪, કામ ક્રોધ મદ છોડદે બંદા, ક્યું માયા વશ હોવે
દીન "કેદાર" હરિ નામ સુમરલે, હોની હો સો હોવે...
સાર- ૧,- વાલીયો લુટારો, લુંટ માર,શિકાર કરીને જીવન ગુજારતો, એક વખત નારદ
મુનિનો સંપર્ક થયો ત્યારે નારદ મુનિએ પુછ્યું કે તું જે આ કર્મો તારા
પરિવાર માટે કરશ તે પરિવાર તારા પાપ ના ભાગીદાર છે? પણ પરિવાર આમાં
ભાગીદાર હોવાનું જણાવતાં તે નારદજી ના ચરણોમાં પડી ગયો અને રસ્તો બતાવવા
કહ્યું,બોધ મળતાં તે રામ નામમાં લીન બન્યો અને વાલ્મિકી મુની બનીને રમાયણ
જેવા મહા ગ્રન્થ ની રચના કરી.
૨, સુરદાસજી વિશે અલગ અલગ કથા મળેછે, એક જગ્યાએ તેમને જન્મથીજ
અંધ છે એવો ઉલ્લેખ છે, જ્યારે મેં એક આધારભુત સુત્રો દ્વારા સાંભળવા મુજબ
તેનું નામ બિલ્વમંગલ હતું, તેના કોઇ કર્મો ના આધારે તેને વલ્લભાચર્ય જેવા
ગુરુ મળ્યા અને તેને સદ માર્ગે ચાલવા સમજાવ્યા. એક વખત એક ગામના પાદરે એક
પાણી ભરી ને જતી સ્ત્રી પર તે મોહ પામ્યા અને તેની પાછળ પછળ તેના ઘર સુધી
ચાલ્યા ગયા, પણ સદ ભાગ્યે તેમને તેના ગુરુ ની યાદ આવતાં તેણે તે સ્ત્રી
પાસે સોય મંગાવી ને પોતાની બન્ને આંખો ફોડી નાંખી અને ક્રુષ્ણ ભજન માં
લાગી ગયા.
એમની ભક્તિ એટલી પ્રબળ બની કે ખુદ કૃષ્ણ ભગવાન બાળક નું રૂપ લઇને તેમને
માર્ગ બતાવતા. સુરદાસજી પણ સમજવા લાગેલા કે મને લાલોજ માર્ગ બતાવે છે,
તેથી મન માં મનમાં હંસત અને કહેતા "લાલા તું મને છેતરે છે પણ મને હવે
બધીજ ખબર છે કે આ લાલો કોણ છે. હુંતો મારા ઘટ ઘટ માં તારાં દર્શન કરૂં
છું."
સુરદાસજીએ અમુક સંખ્યામાં પદો લખવાની ટેક રાખેલી, પણ એ પહેલાંજ તેમની
જીવન યાત્રા સમાપ્ત થઇ જતાં ખુદ ભગવાને તેમના પદો પુરાં કર્યા. સુરદાસજી
પોતાના પદ ના અંતે "સુરદાસ" લખતાં જ્યારે જે પદો ભગવાને લખ્યા તેમાં "
સુર શ્યામ" લખ્યું છે.
આ પ્રસંગે મને એક કોઇ સંત ના મુખેથી સાંભ્ળેલી એક સરસ વાત યાદ આવી જે
લખવા નું મન થાય છે.
સુરદાસજી અને તુલસીદાસજી એક વખત એક જંગલ માંથી પસાર થતા હતા ત્યારે કોઇએ
બુમ પાડી કે રસ્તામાંથી હટી જાવ કોઇ હાથી ગાંડો થયો છે, તુલસીદાસજી તો
પોતાની મસ્તી માં ચાલતા રહ્યા પણ સુરદાસજી લાલા ની મૂર્તિ લઇ ને એકબાજુ
જતા રહ્યા. જ્યારે હાથી પસાર થઇ ગયો ત્યારે તુલસીદાસજી એ પુછ્યું કે આપના
જેવા સંત ને ભગવાન પર એટલો ભરોંસો નથી કે આપ એક બાજુ જતા રહ્યા, ત્યારે
સુરદાસજીએ કાહ્યું કે આપના આરાધ્ય તો ધનુષધારી છે એને હાથી નો શો ડર, પણ
મારો લાલોતો હજુ નાનો છે એને મારેજ સંચવવો જોઇએ. આવી છે સંતો ની વાતો.
૩, તુલસીદાસજી ને પોતાની સ્ત્રી માટેનો મોહ અનહદ હતો, ધોધમાર વરસાદ માં
પિયર ગયેલી પત્નિ ને મળવા એક મુડદા ને લાકડું સમજી ને નદી પાર કરી, પણ
પત્નિએ ટકોર કરી કે જેટલી મરાપર પ્રીતિ છે તેટલી પ્રભુ પર હોત તો બેડો
પાર થઇ જાત, બસ આ એકજ શબ્દે તુલસિદાસ રામ મય બન્યા વાલ્મિકી ની જેમ સરળ
શબ્દો માં લોકો આસાની થી સમજી શકે તેવા રામ ચરિત માનસ ની રચના કરી અને
અનેક પદો પણ લખ્યા.તુલસીદાસજી ને વલ્મિકી મુની ના અવતાર ગણવામાં આવે છે.
ઉપર નું દરેક લખાણ મારું અંગત મંતવ્ય છે જે કદાચ ખોટું પણ હોઇ શકે, તો
કોઇએ આનો આધાર લઇ ને કોઇ કાર્ય ન કરવું.
રચયિતા
કેદારસિંહજી મે જાડેજા
ગાંધીધામ કચ્છ
www.kedarsinhjim.blogspot.com
સોમવાર, 13 જૂન, 2011
ગુરુવાર, 9 જૂન, 2011
વો ભારત
વિચારો પ્રગટ કરવાની ઇચ્છા થઇ.
વો ભારત
જહાં ડાલ ડાલ પર સોને કી, ચીડિયાં કરતી થી બસેરા
વો ભારત દેશ થા મેરા
જહાં સૂરજ સબસે પહેલે આકર, દેખે નયા બખેડા
અબ-વો ભારત રહા હે મેરા.....
જીસે ગાંધી સુભાષ ભગતસિંઘ ને, આઝાદી દીલવાઇ
પર એક ચિનગારી ઐસી ભડકી, ભીડ ગયે ભાઇ ભાઇ
ઔર ઐસા ચલા અંધેર કે અબતક, નિકલા ન સહી સવેરા...
કુછ નેતા આયે વોટ માંગને, મીઠી મીઠી બાત બનાઇ
જૈસે હી મીલગઇ કુરસી ઉનકો, નાની યાદ દિલાઇ-હમકો-
જહાં સચ્ચાઇ સે સેવા હોતી, ભ્રષ્ટાચાર હે ફેલા...
અબ ઐસે જુઠે મહાનુભાવ કુછ, ડાલે દિલ્હી ડેરા
ઔર ઐસી પકાઇ ખીચડી મિલકર, સંકટ બઢ ગયા ગેહરા
અબ જીસકી પદવી જીતની બડી હો, ઉતના ભરે હે થેલા...
કોઇ માનવ સમજ કે રબડી મલાઇ, ખાતા પશુ કા ચારા
કોઇ તેલ નિકાલા તૈલગી ઐસા, ફસ ગયા દેશ બેચારા
કોઇ અફસર અપની વરદી ઉતારી, રાધા રૂપ બાનાયા...
કોઇ મહેતાજી ને કરકે દલાલી, નરસી નામ લજાયા
કોઇ સુખીરામ ને દૂરભાષ કર, ભરકસ માલ કમાયા
કહિં કલંક દેતા તોપ કા ગોલા, કહિં શબ પેટી ને ઘેરા...
જાગો ભારત કે લોગો જાગો, યે હે તુમ્હારી ગલતી
તુમ ના ચુનતે ઐસે ભક્ષક તો, ઉસકી એક ના ચલતી
અબ "કેદાર" લાલચ ધન કા છાંડી, ઢુઢલો સહી સહારા...
રચયિતા
કેદારસિંહજી મે જાડેજા
ગાંધીધામ કચ્છ.
www.kedarsinhjim.blogspot.com
સોમવાર, 23 મે, 2011
માં બાપની સેવા કરો
સેવા કરો માં બાપ ની,-તો- સંતાન સુખ સૌ આપશે,
અનાદર કર્યો હશે એમનો, આદર તને કોણ આપશે...
ભુખ્યા પિતા છે પ્રેમના, માતા ઝંખે નિજ બાળ ને
સન્માન નો એક શબ્દ બસ, એને અતિ સુખ આપશે..
કરતાં અહર્નિશ પ્રાર્થના, આપો બધું સુખ બાળને
નિજ કાજ ના ક'દિ માંગતાં, એ ઉપાસના તને તારશે...
ભટક્યો અગર તુજ કર્મ થી, કે અવર અવગણના કરી
અંતર બળ્યું જો એમનું, તુજ વેદના કોણ ઠારશે...
"કેદાર" એકજ પ્રાર્થના, આપો મતી શુભ સર્વ ને
જેણે બતાવ્યું જગત છે, એ જ્ઞાન ને ના વિસારશે..
પુનિત મહારાજ ના પાવન અંતર માંથી ઉદ્ભવેલ "માં બાપ ને ભૂલશો નહીં" વારમ
વાર સાંભળતાં સાંભળતાં મારા મનમાં પણ એક રચના આકાર પામી, એ રચના સાથે
સરખામણી કરવા નો તો કોઇ સવાલ જ ન હોય, હા એમની પ્રેરણા જરૂર ગણાય, તેથી
મેં પણ બાળકો ને પણ પ્રેરણા મળે એવી આશા સાથે આ રચના અહિં પ્રસ્તુત કરેલ
છે.
રચયિતા
કેદારસિંહજી મે જાડેજા
ગાંધીધામ કચ્છ.
www.kedarsinhjim.blogspot.com
શનિવાર, 21 મે, 2011
મારા સાંભળવા પ્રમાણે ભજન કે કથા સાંભળ નારા ત્રણ પ્રકાર ના હોય છે,
તાની-માની અને જ્ઞાની, તાની મતલબ જે લય સાથે તાન માં રહેતો હોય, ડોલતો
હોય પણ શ્બ્દો સાથે કશો લગાવ ન હોય, માની કે જે માન મેળવવા કે જ્યાં
તેની સારી સરભરા થતી હોય, માન મળતું હોય ત્યાંજ જતો હોય પણ ભજન સાથે કોઇજ
લેવા દેવા ન હોય, અને જ્ઞાની કે જે કોલાહલ થી દૂર એકાંત માં બેઠાં
બેઠાં એક એક શ્બ્દ નો આનંદ અને અર્થ સમજવા તત્પર રહેતો હોય, શબ્દે શબ્દે
નાચવા માંગતો હોય,માણવા માંગતો હોય તે. {આમાં હું ત્રિજા પ્રકારનો તો
નહીં જ હોંવ તેથી દરેક બાબત મને એટલીજ લાગુ પડે છે જેટલી અન્ય ને} એજ
પ્રમાણે કથાકાર કે ભજન ગાયક પણ આ ત્રણે પ્રકારના હોય છે, તાની કે જે તાલ
કે લક્ષમી ના થતા ઘોળ પર નાચતો હોય, માની કે જે કલાકાર કે કથાકર તરીકે
નું મોટું નામ ધરાવતો હોય અને પોતાને અન્ય થી ઉત્તમ ગણતો હોય, અને જ્ઞાની
કે જે શબ્દો ને સમજી ને પચાવી ને આનંદ માણતો હોય અને ભાવ વિભોર બની ને
પ્રભુ મય બની જતો હોય તે.
પણ મારા મતે એક ચોથો પ્રકાર પણ છે, જે આતુરતા પુર્વક એક એક શબ્દ ને
માણવા માંગતો હોય છે પણ કોઇ કારણોસર શબ્દો નો અર્થ સમજી શકતો ન હોય તે.
આવા ચોથા પ્રકારના આતુર લોકો માટે એક સજ્જન સંત નડીયાદ કે આણંદ બાજુ
ક્યાંક બિરાજે છે અને ભજનો ને સરળ શબ્દોમાં અને ગદ્ય રૂપમાં પ્રકાશિત
કરેછે. એસંત ને મારા લાખો લાખો પ્રણામ.
મારા ભજનો કે ગરબા માં એવા ખાસ અલંકાર હોતા નથી, છતાં કોઇ કરણ સર ન સમજાય
તો હવેથી ભજનો સાથે સાથે થોડો સાર પણ આપતો રહેવા પ્રયત્ન કરીશ.
kedarsinhjim.blogspot.com