Saturday, July 28, 2012

અરજી

એક અરજી

નંદ લાલા એક અરજ તું સાંભળ મારી
નિશ દિન તારાં નામ જપું હું સેવા કરૂં તમારી..

પ્રાત:સમય જ્યાં જાગું નીંદરથી, લેજો શરણ લગાડી
ગોવિંદ ગોવિંદ ગાન કરૂં હું, પ્રીતમ પાય પખાળી...

માયા માં મન રહે ભટકતું, રાગ દ્વેષ લત લાગી
મોહ વશ મારી મતિ મૂંઝાણી, લેજો હવે તો ઉગારી...

દીન દુ:ખી ને આપું દિલાસા, સમજુ પીડ પરાઈ
જાણે અજાણે કોઈના દિલ ના દુભાવું, રાખો શુભ મતિ મારી...

સાચું ખોટું તું જ સુઝાડે, ભય લાગે તો એ ભારી
સર્વે કર્મો મારાં અર્પણ તુજ ને, માટે-કરજો વાત વિચારી...

અંત સમય જ્યારે મારો આવે, મનમાં નાચે મોરારી
વિઠ્ઠલ વિઠ્ઠલ જપતાં પડજો, કાયા "કેદાર" મારી...

સાર-હે ઈશ્વર, સવાર સવારમાં મારી આંખ ખૂલે, ત્યાં આપ મારા મનને આપના
સ્મરણમાં લીન કરીને આપના ભજનમાં પરોવી દેજો. પ્રભુ આપે એવી મોહ માયા
સંસારમાં બનાવી છે કે મારું મન સદા તેમાં ભટકતું રહે છે, પણ મારી મતિને
સદ માર્ગે વાળજો. કોઈ દીન દુખિયાની તકલીફ સમજીને તેને કામ આવું, અજાણતાં
પણ કોઈના દિલને ઠેંસ ન પહોંચાડું, એવી સદ્બુદ્ધિ આપજો. જોકે પ્રભુ માનવ
જે કંઈ પણ કરે છે, તે તો આપનીજ ઈચ્છા થી થાય છે, આપજ બધું કરાવો છો, આપની
ઇચ્છા વિનાતો પાંદડું પણ હલતું નથી, માટે હે ઈશ્વર હવે આપ મારા દ્વારા જે
કંઈ કરાવો તેની જવાબદારી પણ આપેજ લેવી પડશે, માટે સમજી વિચારીને મને
કર્મો કરાવજો પ્રભુ.
પણ એક ખાસ વિનંતી, જ્યારે મારો અંત સમય આવે ત્યારે હું અવિરત આપના જાપ
કરતો કરતો આ જન્મ પૂરો કરું અને ફરી તારો ભક્ત બનીને ફરીને માનવ અવતાર
મળે એજ અભ્યર્થના.

રચયિતા
કેદારસિંહજી મે. જાડેજા
ગાંધીધામ. ૯૪૨૬૧ ૪૦૩૬૫
kedarsinhjim.blogspot.com

પ્રભુજી તારી રચના ન્યારી ન્યારી
કોઈ કોઈ લાગે અચરજ કારી, કોઈ સુંદર કોઈ પ્યારી...

અખિલ બ્રહ્માંડ ના સર્જન હારા, પૃથ્વી બનાવી બહુ સારી
સૂરજ ચાંદો નવલખ તારા, શોભા સઘડી તમારી...

નગાધિરાજ હિમાલય શિખરો, પહોંચે ગગન અટારી
રત્નાકર નો તાગ મેળવવા માં, કોઈ ની ફાવી નહિ કારી...

માતંગ જેવા મહા કાય બનાવ્યા, સૂક્ષ્મ માં કિધી કલાકારી
જલચર સ્થલચર નભચર બનાવ્યાં તેં, કરતાં ફરે કિલકારી...

અણુ એ અણુ માં વાસ તમારો, કણે કણ મૂર્તિ તમારી
અણ સમજુ ને સમજ ન આવે, ભક્ત ને ભાસે છબી તારી...

દીન "કેદાર" ના દીન દયાળુ, અનહદ કરુણા તમારી
ભાવ થકી સદા ભૂધર ભજું હું, રાખજો એવી મતી મારી...

સાર-માનવી કોઈ પણ મોટું સંશોધન કરે ત્યારે તે પ્રખ્યાત બની જાય છે, જેમ
કે આજના જીવન જરૂરી વીજળી, ટેલિફોન, મોબાઈલ,પેટ્રોલ/ડીઝલના વાહનો, હવાઈ
જહાજો, સમુદ્રી જહાજો અને કોમ્પ્યુટર જેવી અનેક ચીજો, અને એના સંશોધકને
જાણે અજાણે નમન કરવા પડેછે. પણ આજનો માનવી ઈશ્વરની રચના ને કેટલી હદે યાદ
રાખે છે? જે સહજ મળે છે તેનું મહત્વ હંમેશાં ઓછું આંકવામાં આવેછે. આંખની
કિંમત આંધળાને પુછો,પગ ની કિંમત પાંગળા ને પૂછો, માનવીએ કરેલી આવી શોધ
માનવ જાત માટે વરદાન છેજ, પણ એમાં કુદરત નો કરિશ્મા તો ભળેલોજ હોય છે.
વાહન માટે જરૂરી ઈંધણ ક્યાંથી આવે છે? મશીનો માટે જોઇતા પદાર્થો દ્રવ્યો
અને આજે સેંકડોની સંખ્યા માં માનવ અને સર સામાન ભરીને ઊડતા હવાઈ જહાજોને
ઊડતા રાખતી હવા કોણ આપેછે? હજારો ટન માલ સામાન ભરીને સમુદ્રમાં વિહરતા
જહાજો માટે સમુદ્રમાં પાણી કોણે ભર્યું છે? અને તેથી આ બધું સંશોધન એક
રીતે તો ઈશ્વરે બનાવેલા એક એક પુરજા ને જોડીને કરેલી એસેમ્બલી જેવું
લાગેછે. જોકે આ પણ કંઈ સામાન્ય વાત નથીજ. અને એ સમજ,સૂજ કોણે આપી? પણ
ઈશ્વરે આપેલી ભેટ ને યાદ ન રાખીને કરાતી વાહ વાહ મારા મતે યોગ્ય નથીજ.
અને એની રચના યાદ તો કરો? કેવી અકલ્પનીય છે?
આજના વિદ્વાનો પૃથ્વી પરથી કુદીને અવકાશમાં લટાર મારવા લાગ્યા છે, પણ આ
પૃથ્વી અને બ્રહ્માંડ, સૂર્ય, ચંદ્ર,ગ્રહો,નક્ષત્રો કોણે બનાવ્યા? અને
પાછા કેવાં અલૌકિક સૌંદર્ય સભર?
ઉન્મુખ ઊભેલો આપણો હિમાલય, જેની અનેક શૃંખલા જાણે કૈલાસ પર બિરાજમાન
શિવના ચરણોને સ્પર્શ કરતી હોય, અને મહા સાગર કે જેનો પાર આજપણ માનવી પામી
શક્યો નથી, તે જાણે વિષ્ણુ ભગવાન ના પગ પખાળીને હિલોળે ચડતો હોય એવું
લાગે છે.
કણે કણ અને પત્થર ની અંદર પણ પ્રભુએ જીવન આપ્યું છે, તો હાથી જેવા મહાકાય
જીવ ને જોઇતું પોષણ આપ્યું, જલચર અને સ્થલચર જીવો બનાવીને આ સૃષ્ટિ ને
કિલકારી કરતી બનાવી દીધી, પણ આ બધી રચના ને જોવા અને માણવા માટે ભાવ ભરી
નજર જોઈંએ, નહીંતો એનું સાચું દર્શન નથાય.
આવી અલૌકિક ભેટ આપવા બદલ આપણે ઈશ્વરનો જેટલો ઉપકાર માનીએ તે ઓછો છે. બસ
એના ભજન દ્વારા આપણે એના ગુણ ગાન કરતાં રહીએ
રચયીતા:
કેદારસિંહજી મે. જડેજા
ગાંધીધામ. ૯૪૨૬૧ ૪૦૩૬૫
kedarsinhjim@gmail.com
kedarsinhjim.blogspot.com

રચના

રચના

પ્રભુજી તારી રચના ન્યારી ન્યારી
કોઈ કોઈ લાગે અચરજ કારી, કોઈ સુંદર કોઈ પ્યારી...

અખિલ બ્રહ્માંડ ના સર્જન હારા, પૃથ્વી બનાવી બહુ સારી
સૂરજ ચાંદો નવલખ તારા, શોભા સઘડી તમારી...

નગાધિરાજ હિમાલય શિખરો, પહોંચે ગગન અટારી
રત્નાકર નો તાગ મેળવવા માં, કોઈ ની ફાવી નહિ કારી...

માતંગ જેવા મહા કાય બનાવ્યા, સૂક્ષ્મ માં કિધી કલાકારી
જલચર સ્થલચર નભચર બનાવ્યાં તેં, કરતાં ફરે કિલકારી...

અણુ એ અણુ માં વાસ તમારો, કણે કણ મૂર્તિ તમારી
અણ સમજુ ને સમજ ન આવે, ભક્ત ને ભાસે છબી તારી...

દીન "કેદાર" ના દીન દયાળુ, અનહદ કરુણા તમારી
ભાવ થકી સદા ભૂધર ભજું હું, રાખજો એવી મતી મારી...

સાર-માનવી કોઈ પણ મોટું સંશોધન કરે ત્યારે તે પ્રખ્યાત બની જાય છે, જેમ
કે આજના જીવન જરૂરી વીજળી, ટેલિફોન, મોબાઈલ,પેટ્રોલ/ડીઝલના વાહનો, હવાઈ
જહાજો, સમુદ્રી જહાજો અને કોમ્પ્યુટર જેવી અનેક ચીજો, અને એના સંશોધકને
જાણે અજાણે નમન કરવા પડેછે. પણ આજનો માનવી ઈશ્વરની રચના ને કેટલી હદે યાદ
રાખે છે? જે સહજ મળે છે તેનું મહત્વ હંમેશાં ઓછું આંકવામાં આવેછે. આંખની
કિંમત આંધળાને પુછો,પગ ની કિંમત પાંગળા ને પૂછો, માનવીએ કરેલી આવી શોધ
માનવ જાત માટે વરદાન છેજ, પણ એમાં કુદરત નો કરિશ્મા તો ભળેલોજ હોય છે.
વાહન માટે જરૂરી ઈંધણ ક્યાંથી આવે છે? મશીનો માટે જોઇતા પદાર્થો દ્રવ્યો
અને આજે સેંકડોની સંખ્યા માં માનવ અને સર સામાન ભરીને ઊડતા હવાઈ જહાજોને
ઊડતા રાખતી હવા કોણ આપેછે? હજારો ટન માલ સામાન ભરીને સમુદ્રમાં વિહરતા
જહાજો માટે સમુદ્રમાં પાણી કોણે ભર્યું છે? અને તેથી આ બધું સંશોધન એક
રીતે તો ઈશ્વરે બનાવેલા એક એક પુરજા ને જોડીને કરેલી એસેમ્બલી જેવું
લાગેછે. જોકે આ પણ કંઈ સામાન્ય વાત નથીજ. અને એ સમજ,સૂજ કોણે આપી? પણ
ઈશ્વરે આપેલી ભેટ ને યાદ ન રાખીને કરાતી વાહ વાહ મારા મતે યોગ્ય નથીજ.
અને એની રચના યાદ તો કરો? કેવી અકલ્પનીય છે?
આજના વિદ્વાનો પૃથ્વી પરથી કુદીને અવકાશમાં લટાર મારવા લાગ્યા છે, પણ આ
પૃથ્વી અને બ્રહ્માંડ, સૂર્ય, ચંદ્ર,ગ્રહો,નક્ષત્રો કોણે બનાવ્યા? અને
પાછા કેવાં અલૌકિક સૌંદર્ય સભર?
ઉન્મુખ ઊભેલો આપણો હિમાલય, જેની અનેક શૃંખલા જાણે કૈલાસ પર બિરાજમાન
શિવના ચરણોને સ્પર્શ કરતી હોય, અને મહા સાગર કે જેનો પાર આજપણ માનવી પામી
શક્યો નથી, તે જાણે વિષ્ણુ ભગવાન ના પગ પખાળીને હિલોળે ચડતો હોય એવું
લાગે છે.
કણે કણ અને પત્થર ની અંદર પણ પ્રભુએ જીવન આપ્યું છે, તો હાથી જેવા મહાકાય
જીવ ને જોઇતું પોષણ આપ્યું, જલચર અને સ્થલચર જીવો બનાવીને આ સૃષ્ટિ ને
કિલકારી કરતી બનાવી દીધી, પણ આ બધી રચના ને જોવા અને માણવા માટે ભાવ ભરી
નજર જોઈંએ, નહીંતો એનું સાચું દર્શન નથાય.
આવી અલૌકિક ભેટ આપવા બદલ આપણે ઈશ્વરનો જેટલો ઉપકાર માનીએ તે ઓછો છે. બસ
એના ભજન દ્વારા આપણે એના ગુણ ગાન કરતાં રહીએ
રચયીતા:
કેદારસિંહજી મે. જડેજા
ગાંધીધામ. ૯૪૨૬૧ ૪૦૩૬૫
kedarsinhjim@gmail.com
kedarsinhjim.blogspot.com

Tuesday, July 24, 2012

માનવ દેહ

માનવ દેહ

માનવ કેરો દેહ મળ્યો છે, ચોરાશી તરવા તને
માયામાં જો મોહી રહ્યો તો, મુક્તિ ક્યારે મળશે તને...

બચપણ મહીં માં બાપની, માયા તને વળગી રહી
ભણ્યો તું ભાવ થી ભેરુ, ભગવાન ને જાણ્યો નહી
પછી આવી યુવાની, થઈ ને દીવાની, મદ થકી મળવા તને...

મળ્યા છે માન ને દોલત, મળ્યા નોકર અને ચાકર
નથી દુખી કોઈ વાતે, રહે છે મહેલ માં જાકર
મળ્યું છે મોટું નામ તુજને, ભક્તિ ક્યારે મળશે તને...

થઈ જ્યારે ઉમર તારી, થયો નિવૃત તું તન થી
સંસાર કેરા સુખ માં, ચીટકી રહ્યો મનથી
યાદ ન આવી ઈશ કેરી, ભૂલી ગયો ભગવાન ને...

અવસર તને આપ્યો હતો, કરવાને ભક્તિ ભાવ થી
સમજી શક્યો નહી સાન માં, મોકો ગુમાવ્યો હાથ થી
"કેદાર" પારખ કોક નીકળે, જાણી લે જે જગ તાત ને...


સાર-સંતો, મહંતો, શાસ્ત્રો અને વેદો પણ કહે છે કે જીવ ચોરાસી લાખ યોની
માં ભટકતો ભટકતો, અનેક કષ્ટો ભોગવતો ભોગવતો જ્યારે ભગવાન ને અનેક રીતે
રિઝાવે છે, મનાવે અને પ્રાર્થનાઓ કરે છે, ત્યારે પ્રભુ દયા કરીને આ દેવો
ને પણ દુર્લભ માનવ દેહ આપે છે. સંતો, મહંતો અને યોગીઓ પોતાના તપ ના બળે
પોતાના પૂર્વ જન્મોનું જ્ઞાન મેળવીને આ ઘટના ચક્રની વાતો જાણી લે છે, અને
બીજાને પણ જણાવીને યોગ્ય જીવન જીવવાનું માર્ગ દર્શન આપે છે. અને માનવીને
મોક્ષ મેળવવા શું શું પ્રયત્નો કરવા તે બતાવતા રહે છે, જો માનવી એ
ઉપદોશોનું પાલન કરે અને પ્રભુને ભાવ સહિત ભજતો રહે તો જરૂર મોક્ષ પામે
છે. પણ ઘણા મહા માનવો નરસિંહ મહેતાની જેમ "હરિના જન તો મુક્તિ ન માંગે,
માંગે જનમો જનમ અવતાર રે.." ની રાહે ફરી ફરી જન્મો માંગીને હરી ભક્તિ
કરવાની નેમ રાખતા હોય છે. માનવ દેહ એટલાં માટે દુર્લભ છે કે ફક્ત આ દેહ
માંજ વિચારવાની શક્તિ, વાણી, અને અનેક કર્મો કરવાની આવડત મળે છે. જેમાં
સારા કે ખરાબ કોઈ પણ કર્મો કરી શકાય છે. આ દેહ થકી સ્વર્ગ પણ મેળવી શકાય
છે, અને નરક પણ મેળવી શકાય છે. મોક્ષ પણ મેળવી શકાય છે, અને પાછો ચોરાસી
નો ફેરો પણ મેળવી શકાય છે. માટે સંતો, મહંતોએ આપેલા જ્ઞાન નો લાભ લઈને
મોહજાળમાં પડ્યા વિના મુક્તિના માર્ગે ચાલવું.
બચપણમાં મા બાપની માયા લાગે, પછી ભણતરથી જ્ઞાન મેળવવાનો સમય આવે, ત્યાર
બાદ યૌવન અને લગ્ન, અને માયાના બંધન આવે ત્યારે ભગવાનની પ્રાર્થના કરવાનો
સમય ન રહે.
પછી કામ ધંધો, માન મર્તબો, નોકર ચાકર, ગાડી બંગલા માં જીવ એવો અટવાઈ જાય
કે ભક્તિ કરવાનું યાદ પણ ન રહે અને સમય પણ ન રહે, હા ક્યારેક સમાજમાં
દેખાવ કરવા ખાતર અને પોતાને મોટા ભક્ત બતાવવા માટે હોમ હવન અને યજ્ઞનો
દેખાવ કરીને પ્રદર્શન કરવા પડે.
ત્યાર બાદ ઉમર થતાં શરીર થોડું ઘસાય, કમજોરી આવે, નજર નબળી પડે ત્યારે
નોકરી ધંધામાંથી તો નિર્વૃતિ લઈલે, પણ મના તો સદાય માયાને વળગેલુંજ રહે,
માયાપતી યાદ ન આવે.
આવો રૂળો અમૂલ્ય અવસર ઈશ્વર આપે પણ તેની જાણ જીવને ત્યારે પડે છે, જ્યારે
વૃદ્ધાવસ્થા આવે, બિમાર પડે, યમના દૂતો નજર સામે દેખાવા લાગે, શ્વાસની
શરણાઈ વાગવા લાગે, પણ ત્યારે ઘણું મોડું થઈ ગયું હોવાથી આ સમજણ નકામી
નીવડે છે. પણ એવા પણ જીવાત્મા આ જગતમાં જન્મે છે કે જે જન્મથીજ ગર્ભમાં
ઈશ્વરને આપેલા કોલ ને યાદ કરીને પોતે તો તરીજાય છે, બીજાને પણ તારતો જાય
છે.
ઈશ્વર આ સમજ સર્વે જીવ માત્રને આપે એજ અભ્યર્થના સહ.
જય શ્રી રમ.
રચયીતા:
કેદારસિંહજી મે. જડેજા
ગાંધીધામ. ૯૪૨૬૧ ૪૦૩૬૫
kedarsinhjim@gmail.com
kedarsinhjim.blogspot.com

Monday, July 23, 2012

નર નારાયણ

નર નારાયણ

નર નારાયણ હોવે,
યા તો કરલે સંત જન સેવા, યા હરિજન હોવે...

૧' એક અપરાધી પાપી પારધી, સંત સમાગમ હોવે
છોડ કપટ મહા ગ્રંથ રચાયા, હરિ અનુરાગી હોવે...

૨, બિલ્વમંગલ સુરદાસ કહાવે, જબ નિજ નજરેં ખોવે
રાસ વિહારી રાહ દિખાવે, ઘટ ઘટ દર્શન હોવે..

૩, તુલસીદાસ મન મોહ અનેરા, નારી વશ પત ખોવે
એક શબ્દ મેં સત્ય સમજ કર, સંત શિરોમણી હોવે...

૪, કામ ક્રોધ મદ છોડ દે બંદા, ક્યું માયા વશ હોવે
દીન "કેદાર" હરિ નામ સુમરલે, હોની હો સો હોવે...


સાર- ૧,- વાલિયો લુટારો, લૂંટ માર,શિકાર કરીને જીવન ગુજારતો, એક વખત નારદ
મુનિનો સંપર્ક થયો ત્યારે નારદ મુનિએ પૂછ્યું કે તું જે આ કર્મો તારા
પરિવાર માટે કરશ તે પરિવાર તારા પાપ ના ભાગીદાર છે? પણ પરિવાર આમાં
ભાગીદાર ન હોવાનું જણાવતાં તે નારદજી ના ચરણોમાં પડી ગયો અને રસ્તો
બતાવવા કહ્યું,બોધ મળતાં તે રામ નામમાં લીન બન્યો અને વાલ્મીકિ મુનિ
બનીને રામાયણ જેવા મહા ગ્રન્થ ની રચના કરી.
૨, સુરદાસજી વિષે અલગ અલગ કથા મળે છે, એક જગ્યાએ તેમને જન્મથી
જ અંધ છે એવો ઉલ્લેખ છે, જ્યારે મેં એક આધારભૂત સૂત્રો દ્વારા સાંભળવા
મુજબ તેનું નામ બિલ્વમંગલ હતું, તેના કોઈ સારા કર્મો ના આધારે તેને
વલ્લભાચાર્ય જેવા ગુરુ મળ્યા અને તેને સદ માર્ગે ચાલવા સમજાવ્યા. એક વખત
એક ગામના પાદરે એક પાણી ભરી ને જતી સ્ત્રી પર તે મોહ પામ્યા અને તેની
પાછળ પાછળ તેના ઘર સુધી ચાલ્યા ગયા, પણ સદ ભાગ્યે તેમને તેના ગુરુ ની યાદ
આવતાં તેણે તે સ્ત્રી પાસે સોય મંગાવી ને પોતાની બન્ને આંખો ફોડી નાખી
અને કૃષ્ણ ભજન માં લાગી ગયા.
એમની ભક્તિ એટલી પ્રબળ બની કે ખુદ કૃષ્ણ ભગવાન બાળક નું રૂપ લઈને તેમને
માર્ગ બતાવતા. સુરદાસજી પણ સમજવા લાગેલા કે મને લાલો જ માર્ગ બતાવે છે,
તેથી મન માં મનમાં હંસતા અને કહેતા "લાલા તું મને છેતરે છે પણ મને હવે
બધી જ ખબર છે કે આ લાલો કોણ છે. હૂંતો મારા ઘટ ઘટ માં તારાં દર્શન કરૂં
છું."
સુરદાસજી એ અમુક સંખ્યામાં પદો લખવાની ટેક રાખેલી, પણ એ પહેલાં જ તેમની
જીવન યાત્રા સમાપ્ત થઈ જતાં ખુદ ભગવાને તેમના પદો પુરા કર્યા. સુરદાસજી
પોતાના પદ ના અંતે "સુરદાસ" લખતાં જ્યારે જે પદો ભગવાને લખ્યા તેમાં "
સુર શ્યામ" લખ્યું છે.
આ પ્રસંગે મને એક કોઈ સંત ના મુખથી સાંભળેલી એક સરસ વાત યાદ આવી જે લખવા
નું મન થાય છે.
સુરદાસજી અને તુલસીદાસજી એક વખતે એક જંગલ માં થી પસાર થતા હતા ત્યારે કોઈ
એ બૂમ પાડી કે રસ્તામાંથી હટી જાવ કોઈ હાથી ગાંડો થયો છે, તુલસીદાસજી તો
પોતાની મસ્તી માં ચાલતા રહ્યા પણ સુરદાસજી લાલા ની મૂર્તિ લઈ ને એક બાજુ
જતા રહ્યા. જ્યારે હાથી પસાર થઈ ગયો ત્યારે તુલસીદાસજી એ પૂછ્યું કે આપના
જેવા સંત ને ભગવાન પર એટલો ભરોંસો નથી કે આપ એક બાજુ જતા રહ્યા, ત્યારે
સુરદાસજીએ કહ્યું કે આપના આરાધ્ય તો ધનુષધારી છે એને હાથી નો શો ડર, પણ
મારો લાલો તો હજુ નાનો છે એને તો મારેજ સાંચવવો પડે. આવી છે સંતો ની
વાતો.
૩, તુલસીદાસજી ને પોતાની સ્ત્રી માટેનો મોહ અનહદ હતો, ધોધમાર વરસાદ માં
પિયર ગયેલી પત્ની ને મળવા એક મુડદા ને લાકડું સમજી ને નદી પાર કરી, પણ
પત્ની એ ટકોર કરી કે જેટલી મરા પર પ્રીતિ છે તેટલી પ્રભુ પર હોત તો બેડો
પાર થઈ જાત, બસ આ એક જ શબ્દે તુલસીદાસ રામ મય બન્યા વાલ્મીકિ ની જેમ સરળ
શબ્દો માં લોકો આસાની થી સમજી શકે તેવા રામ ચરિત માનસ ની રચના કરી અને
અનેક પદો પણ લખ્યા.તુલસીદાસજી ને વાલ્મીકિ મુનિ ના અવતાર ગણવામાં આવે છે.
ઉપર નું દરેક લખાણ મારું અંગત મંતવ્ય છે જે કદાચ ખોટું પણ હોઈ શકે, તો
કોઈ એ આનો આધાર લઈ ને કોઈ કાર્ય ન કરવું.

Sunday, July 22, 2012

એટલું માંગી લવ

એટલું માંગી લવ

વ્હાલાજી હું એટલું માંગી લવ
તારા ચરણ કમળ માં રંવ...

આ સંસાર અસાર છે કેછે પણ, હું કેમ માંગી લવ
હરિનું બનાવેલું હોય મજાનું, એને સમજી લવ...

મુક્તિ કેરો મોહ નથી ભલે, અવિરત જનમો લવ
પણ ભવે ભવે હું માનવ થઈ ને, ગોવિંદ ગાતો રવ...

બાલા વય માં બ્રહ્મ ના વિસારૂં, કૃષ્ણ લીલા રસ લવ
દીન દુખી ને આપું દિલાસા, પીડા પર ની હરી લવ...

દીન "કેદાર" ની એક જ અરજી, તારી નજરમાં રવ
શ્વાસે શ્વાસે સમરણ કરતાં, અંત ઘડી ને માણી લવ....

સાર-માનવ માત્ર કેટલો પણ ધનવાન હોય, કેટલો પણ આત્મ નિર્ભર હોય, કેટલો પણ
સંતોષી હોય, છતાં ભગવાન પાસે કંઈ ને કંઈ માંગ્યા વિના રહી શકતો નથી. ભલે
પછી એ માંગણી અલગ પ્રકારની કેમ ન હોય.
મોટા મોટા સંતો, મહંતો અને જ્ઞાનીઓ પણ કહે છે કે આ સંસાર અસાર છે, નર્કની
ખાણ છે. સહજ છે કે મારામાં એટલી ઊંચાઈની સમજ તો નજ હોય, પણ મને એમ થાય કે
શું ઇશ્વરે બનાવેલી કોઈ પણ રચના ખરાબ કે નબળી હોય શકે ખરી? મારા મતે કદાચ
આપણે એને સમજી ન શકતા હોઈએ એવું પણ બને.
નરસી મહેતાએ ગાયું છે કે "હરીના જનતો મુક્તિ ન માંગે" મુક્તિ મળ્યા પછી
શું થતું હશે શું ખબર? પણ માનવ જન્મ મળે અને પ્રભુ કૃપા કરે તો ભજન થાય
એતો ખબરજ છે, તો શા માટે માનવ જન્મ ન માંગવો? હા સાથે સાથે હરી ભજન ની
અપાર લગની રહે એ જરૂર માંગી લેવું. અને એ પણ બાળપણ થીજ, જેથી જીવનનો એક
પણ દિવસ હરી ભજન વિનાનો ખાલી ન જાય. સાથો સાથ બીજાને ઉપયોગી થઈ શકીએ તો
જીવન ધન્ય બનીજાય.
અને એક બીજી અરજ, સંસારમાં રહેતાં હોઈએ એટલે સાંસારિક કાર્યોમાં ક્યારેક
તારા ભજન માં થોડો વિક્ષેપ પણ પડે, પણ હે નાથ ત્યારે તું મારાપર નજર
રાખજે અને મને મારો અંત સમય તારા સ્મરણ થકી સુધરી જાય તેનું ધ્યાન રાખજે.
જય શ્રી રામ.

રચયીતા:
કેદારસિંહજી મે. જડેજા
ગાંધીધામ. ૯૪૨૬૧ ૪૦૩૬૫
kedarsinhjim@gmail.com
kedarsinhjim.blogspot.com

શું માંગું ?

શું માંગું ?

હવે પ્રભુ શું માંગું કિરતાર જી. હરિ તેં તો આપ્યું અપરંપાર...

મહેર કરીને માનવ કુળ માં, આપ્યો તેં અવતાર જી.
પોષણ કાજે પ્રભુ તેં આપ્યું, અન્ન અન્ન દાતાર..

જલ તેં આપ્યું સ્થલ તેં આપ્યું, વસુ નો કેવો વેપાર જી.
મેઘ રાજાની મહેર આપી તેં, વાયુનો રૂડો વહેવાર...

મુખ દીધું તેં માનવી ને, પણ એમાં એ ઉપકાર જી.
વાણી આપી વનમાળી તેં, રીઝવવા કિરતાર...

કીડી નો કરતા હાથી નો ભર્તા, વિશ્વેશ્વર તું વિરાટ જી.
મુજ ગરીબની ગરજ કેટલી, શાને કરૂં હું ઉચાટ..

એક અરજી સાંભળ હરજી, આ દીન ની દીન"કેદાર" જી.
હરપળ હર ક્ષણ હરિ ભજી લંવ, એટલો કર ઉપકાર...

સાર-માનવી જો ઈશ્વરે જે આપ્યું છે તેનું મૂલ્ય સમજવા લાગે તો ક્યારેય
ભગવાન પાંસે કશુજ માંગશે નહીં. દેવતાઓને પણ દુર્લભ માનવ દેહ, અને તેના
ભરણ પોષણ માટે અન્ન,જળ અને વાયુ આપ્યા, વળી અન્ન જળ અને વાયુ ના ઉત્પાદન
અને સંગ્રહ માટે વાતાવરણ, ધરતી અને સમુદ્ર. અને તે પણ નિયંત્રિત
રીતે.વારે વારે વાવાઝોડાં આવતા હોય તો? વારે વારે અતિ વૃષ્ટિ થતી હોય તો?
વારે વારે સુનામી આવતી હોય તો? ના બધુંજ નિયંત્રણમાં, હા આ ક્રમમાં આપણે
વિક્ષેપ કરીને સમતોલન બગાડીએ છીએ. વાયુના પરિભ્રમણથી વાદળા બને અને વરસાદ
આવે, જમીનમાં એક બીજ વાવો હજારોની સંખ્યામાં ઉત્પન્ન થાય, મોટાભાગની
વનસ્પતિ તો કુદરતજ ઉત્પન્ન કરે, વાવવી ન પડે. અને આ ઉત્પન્ન થયેલા પોષક
દ્રવ્યોને ઉદર સુધી પહોંચાડવા માટે મુખ,તેમાં દાંત, પછી તેમાં પાચન રસ
ભેળવીને ઊર્જા ઉત્પન્ન કરીને શક્તિ પેદા કરવી. અરે આમાંથી એકાદ અવયવ ન
હોવાની માત્ર કલ્પનાતો કરો? હા જે કુદરતે સહજ આપ્યું છે તેની કદર નથી
થતી.
મુખતો દરેક જીવને ભગવાને આપ્યુંજ છે, પણ માનવી માટે એક અનેરો ઉપકાર કરીને
વાણી આપી, કે જેથી આપણે ભગવાનનાં ભજન કરી શકીએ. પણ કેટલા ટકા આ ઉપકારને
સાર્થક બનાવીને તેનો બદલો વાળવાની કોશિશ કરીએ છીએ?
કીડીને કણ આપનારો હાથીને મણ મોઢે ભોજન આપેછે. એ વિરાટ પાસે મારા જેવા એક
પામર ની એકજ માંગછે કે હે પ્રભુ, બસ હર પલ હર ક્ષણ મને તારા નામનું ભજન
શ્વાસે શ્વાસે ચાલતું રાખજે એજ અભ્યર્થના.

રચયીતા:
કેદારસિંહજી મે. જડેજા
ગાંધીધામ. ૯૪૨૬૧ ૪૦૩૬૫
kedarsinhjim@gmail.com
kedarsinhjim.blogspot.com

Saturday, July 21, 2012

રામ ની મરજી

રામ ની મરજી

મરજી રામની સાચી
શાને ધરે તું હું પદ હૈયે, કરણી બધી તારી કાચી...

૧,માનવ જાણે હું મહેલ બનાવું, ટાંક ન રાખું કોઈ ટાંચી
અવિનાશી ના એક ઝપાટે, એમાં ભટકે ભૂત પિશાચી...

૨,નારદ જેવા સંત જનોને, નારી નયને નાચી
માનુની બદલે મુખ મરકટ નું, સૂરત દેખાણી સાચી...

૩,હરણાકંસ નો હરખ ન માતો, લેખ વિધિ ના વાંચી
નરસિંહ રૂપ ધર્યું નારાયણ, કાયા કપાણી એની કાચી...

૪,ભસ્માસુરે ભગવાન રિઝાવ્યા, જગપતિ લીધા એણે જાચી
મોહિની કેરો મર્મ ન જાણ્યો, નિજને જલાવ્યો નાચી...

૫,દીન "કેદાર" પર કરુણા કરજો, સમજણ આપો મને સાચી
અવધ પતિ મને અળગો ન કરજો, રામ રહે દિલ રાચી...

સાર-આજનો માનવ એવી એવી શોધ,સિદ્ધિઓ મેળવી ચૂક્યો છે કે જેની કલ્પના પણ
અમુક સમય પહેલાં શક્ય ન હતી. અંતરિક્ષમાં લટાર મારવી આજે તેના માટે મોટી
વાત નથી, અને તેમાં આપણા ભારતનું ગૌરવ વધારનાર સ્વ. કલ્પના ચાવલા અને
સુનિતા વિલિયમ્સ જેવી વીરાંગનાઓને આ સ્થાને યાદ કરવીજ પડશે. છતાં માનવી
ઈશ્વર પાસે સદાએ વામણો સાબિત થયો છે.
૧, માનવ વિચારે કે એક એવું આલીશાન ભવન કે સ્થાપત્ય બનાવું, જે દરેક આફતો
નો સમનો કરીને સદાએ અડીખમ રહે, પણ કુદરત વીફરે તો કોઇ પણ પ્રકારની એક
થપાટ એવી લાગે કે તેનું નામ નિશાન પણ ન રહે.

૨, સદાએ ભ્રમણ કરવાનો શ્રાપ બ્રહ્માજી દ્વારા મલ્યો હોવા છતાં કોઈ કારણસર
નારદજી એક વખત સમાધિમાં બેસી ગયા. ઇંન્દ્રને પણ સાપ હતો કે તેને સદાએ
પોતાનું ઇંન્દ્રાસન ઝુંટવાઇ જવાનો ડર રહેતો. જેવા નારદજી સમાધિમાં બેઠાં
કે ઇંન્દ્ર ગભરાયો, તેણે કામદેવને નારદજીની તપસ્યા ભંગ કરવા મોકલ્યો,
નારદજીની તપસ્યાતો ભંગ થઈ, પણ તેણે કામદેવને ક્ષમા આપીને જવા દીધો. પણ
મનમાં અભીમાન થયું કે મેં કામને જીત્યો, અને શંકર ભગવાને તો કામને બાળી
નાંખ્યો હતો,(જ્યારે કામદેવના પત્ની રતી આક્રંદ કરવા લાગ્યા ત્યારે ભગવાન
વિષ્ણુએ રતીને વચન આપ્યું કે, કામદેવ અનેક જગ્યાએ સૂક્ષ્મ રૂપે વાસ કરશે,
અને જ્યારે પ્રભુ કૃષ્ણ અવતાર ધારણ કરશે ત્યારે કામદેવ તેમના પુત્ર
પ્રદ્યુમ્ન રૂપે પુનર્જીવિત થશે અને તમારું ફરીને મિલન થશે.) પણ મેં
કામને જવા દીધો. અને પાછા આ ઘટના શિવજીને પણ પોતાની બડાઈ બતાવવા માટે
વધારી ચડાવીને કહી અને વધારે ફુલાયા.

ભગવાન પોતાના પ્રિય ભક્તનું અભિમાન રહેવા દેતા નથી. તુર્તજ નારદજીના
વિચરવાનાં માર્ગમાંજ એક અલૌકિક ઐશ્વર્ય ધરાવતી માયા નગરી બનાવી, જેનો
રાજા શિલનિધિ, તેની પુત્રી વિશ્વમોહિની ના સ્વયંવરનો પ્રસંગ ચાલતો હતો,
નારદજી પણ આ કન્યાને જોઈને લલચાઈ ગયા, વિચાર્યું કે જો વિષ્ણુ ભગવાન
જેવું રૂપ હોય તો આ કન્યા સ્વયંવરમાં મનેજ પસંદ કરે. એ આશયે નારદજીએ
ભગવાન ને પ્રાર્થના કરી, અને પ્રભુ તો રાહજ જોતા હતા, તુરંત પ્રગટ થયા,
નારદજીએ બધી વાત કરીને પ્રભુના રૂપની માગણી કરી. ત્યારે ભગવાને યથા યોગ્ય
કરવાનું વચન આપ્યું.

મનમાં પોતાને અતિ સુંદર સમજતા નારદજી પાંસેથી વિશ્વમોહિની મર્મમાં હંસીને
પસાર થઈ ગઈ, ત્યારે બાજુમાં વિપ્રના વેશમાં બેઠેલા શિવજીના ગણો એ દર્પણ
માં મુખ જોવાની ટકોર કરી, નારદજીએ જળની અંદર જોતાં પોતાનું મુખ વાંદરા
જેવું દેખાણું. નારદજીએ શિવ ગણોનેતો શ્રાપ આપ્યો પણ સાથે સાથે ભગવાનને પણ
શ્રાપ આપ્યો કે આપે મને વાનર જેવો બનાવીને છેતર્યો છે, પણ રામ અવતાર વખતે
રીંછ અને વાનરોજ તમને કામ આવશે. આવી છે ભગવાન ની માયા.

૩, ભક્ત પ્રહ્લાદના પિતા હરણાકંસે ભગવાનને પ્રસન્ન કરીને અમર બનવા માટે
અનેક પ્રકારે ન મરવાના વચનો લીધેલાં. આ પણ કેવી પ્રભુની માયા? સીધે સીધું
અમરત્વ માંગી લીધું હોત તો? જ્યારે પ્રહ્લાદ પર અનહદ ત્રાસ થવા લાગ્યો
ત્યારે ભગવાને નરસિંહ રૂપ ધારણ કરીને તેનો સંહાર કર્યો.

૪, ભગવાન ભોળાનાથ ખરેખર ભોળાજ છે, ભસ્માસુરે ભસ્મ કંકણ માંગીને વરદાન
લીધું કે તે જેનાપર હાથ મૂકે તે બળીને રાખ થઈ જાય. આવરદાનની સત્યતા સાબિત
કરવા માટે સામે ભોળા નાથજ હતા, જેવો ભસ્માસુર ભગવાન પર હાથ મુકવા ગયો કે
ભગવાન ભાગ્યા અને વિષ્ણુ ભગવાન પાસે, તેમને બધી માયા ફાવે, વિષ્ણુ ભગવાને
મોહિનીનું રૂપ ધારણ કરીને ભસ્માસુર ને નચાવતાં નચાવતાં તેનાજ માથા પર હાથ
રખાવીને બાળી મૂક્યો.

૫. હે પ્રભુ અમ (ભજનો ગાનારા અને સાંભળનારા) સર્વે પર દયા રાખજો, અને
હંમેશાં સાચી દિશામાં ચાલીએ અને આપ સદા અમોને આપના શરણમાં રાખો એજ
અભ્યર્થના.

kedarsinhjim@gmail.com
kedarsinhjim.blogspot.com

રામાયણ પ્રસંગહરિ હૈયા ના હેત

હરિ હૈયા ના હેત
હરિ નું હૈયું હરખે ભરાયું
માંગો આજે મન મૂકી ને, ભરીદંવ ભક્ત નું ભાણું....

ચૌદ વરસ જેણે ચાખડી પૂજી ને, ચંદન ચોડી ચડાવ્યું
ભાઇ ભરત ને ભક્તિ આપી, સંતપણું ત્યાં પરખાયું....

વિભીષણ ને રાજ લંકાનું, અંગદ સૈન્ય સવાયું
રીંછ મરકટ પર રઘુવીર રીઝ્યાં, આપ્યું જે મુખથી મંગાયું...

વૈદેહી વાનર પર ત્રૂઠ્યાં, નવલું આપ્યું નજરાણું
કપિને કંઠની માળા આપી, હેત હૈયામાં ઉભરાયું....

માળના મણકા મુખમાં મૂકીને, દાબ દઈ ને દબાવ્યું
મોતીડા તોડી કપિ રહ્યાં ખોળી, ક્યાં ઠાકોર નું ઠેકાણું...

માફ કરી દે માવડી મારી હું, વાનર વિવેક ન જાણું
રામ વિના મને કશું ન ભાવે, કંચન કથીર જણાયું...

રોમ રોમ મારે રઘુવીર રમતાં, ઠાલું નથી ઠેકાણું
"કેદાર" કપિએ છાતી ફાડી તો, રઘુકુળ દિલ દરશાયું....

સાર:-લંકા વિજય કર્યા પછી શ્રી રામજીનો રાજ્યાભિષેક થયો ત્યારે યુદ્ધમાં
મદદગાર થનારા દરેકે દરેક સાથીને રામ દરબારમાં સન્માનિત કરવામાં આવ્યા.
અને દરેકને મન ગમતા પારિતોષિકો માંગી લેવા શ્રી રામે કહ્યું.
ભરતજીએ ચૌદ વરસ ભગવાનની પાદુકા રાજગાદી પર ધરીને રાજ્યનો કારભાર
સંભાળ્યો, અને એક સંત જેવું જીવન ગુજાર્યું, પ્રભુએ તેને ભક્તિ પ્રદાન
કરી.
વિભીષણ ને લંકાનું રાજ્ય આપવામાં આવ્યું. અને અંગદ ને લંકાનો સેના નાયક
નિયુક્ત કર્યો. બધા રીંછ અને વાનરો ને જેણે જે માંગ્યું તે આપ્યું. પણ
હનુમાનજી મહારાજ શાંત ચિત્તે ઊભા હતા.
સીતા માતા ને હનુમાનજી પર પ્રેમ ઉભરાયો અને પોતાના કંઠમાં પહેરેલી અતિ
મૂલ્યવાન માળા ભેટ આપી. હનુમાનજી ખુશ થઈ ગયા અને માતાની આપેલી ભેટ માં
જરૂર કંઈક વિષેસ હશે એમ સમજીને એક એક મણકાને ફેરવી ફેરવી ને જોવા લાગ્યા,
કંઈ નમળ્યું તો તોડી તોડીને જોવા લાગ્યા. પણ જ્યારે કોઈ જગ્યાએ રામજી ના
દર્શન ન થયા ત્યારે આશ્ચર્યથી માતા અને અન્ય સભાસદો સામે જોયું. પણ
સભાસદોના ચહેરા જોઈને સમજી ગયા કે મારાથી કંઈક ભૂલ થઈ ગઈ છે. કોઈએ આપેલી
ભેટ આ રીતે તોડ ફોડ કરીએ તો આપનાર વ્યક્તિ નારાજ તો થાયજને? હનુમાનજીએ
તુર્તજ માતાજીની માફી માંગતાં કહ્યું કે મા, હુંતો વાનર છું, વિવેક
બુદ્ધિ મારામાં ક્યાંથી હોય? આપે આપેલી માળામાં મને મારો રામ ન દેખાણો,
અને રામ વિના ની કોઈ પણ વસ્તુ મને શા કામની? મારાતો રોમ રોમ માં રામ
વસેછે, મારા અંગમાં રામ વિનાની કોઈજ જગ્યા બાકી નથી, તેથી રામને શોધવા
માટે મેં માળા તોડીછે. માટે મને માફ કરજે.
જ્યારે હનુમાનજીએ પોતાના રોમે રોમે રામ વસતા હોવાનું કહ્યું ત્યારે
સભાસદો સંશય કરવા લાગ્યા કે શું અમારા મનમાં રામ નથી? ચતુર હનુમાનજી સમજી
ગયા કે મારે આ લોકોની શંકા દૂર કરવી પડશે, તેથી પોતાના નહોર વધારીને
પોતાની છાતીમાં ભરાવ્યા અને છાતી ફાડી અને તેમાં શ્રી રામ, સીતાજી અને
સમગ્ર રામ દરબારનાં દર્શન કરાવ્યા.
ધન્ય ધન્ય એ અંજની ના જાયાને.
kedarsinhjim@gmail.com

Monday, July 16, 2012

શબરી

રામાયણ પ્રસંગ શબરી

શબરી ના ઘરે શ્રી રામ પધાર્યા, ભાવ ધરી ભગવાન પધાર્યા..

પૂજા અર્ચન મંત્ર ન જાણું, વેદ પુરાણ ની વાત ના પિછાણું
રાખી હૃદય રઘુનાથ ની મુરત, રામ રામ બસ રામ ઉચાર્યા..

આવી જરા હવે હાથ ન હાલે, દેહ રહે નાહીં મારે હવાલે
શા થી થાશે સેવા તમારી, શરીર નમ્યે સરકાર જો પધાર્યા..

આશા એક અવધેશ અમારી, ખુલ્લી રહે નયનો ની બારી
હરિ દર્શન ની આશ અમારી, ગુરુજન કેરાં વચન વિચાર્યા..

સૂણી અરજ અવિનાશી પધાર્યાં, શબરી ના સંતાપ નિવાર્યા
એઠાં ફળે મિજબાની માણી, ભીલડી કેરાં ભાગ્ય સુધાર્યા..

ભાવ થકી ભગવાન જે ભજતાં, જનમ જનમ ના ફેરા ટળતાં
દીન "કેદાર" હરી અળગો ન કરતાં, ભક્ત જનોને પાર ઉતાર્યા..

સાર -રામાયણ ના દરેક પાત્રો માંહેનું અરણ્ય કાંડનું એક અનોખું પાત્ર એટલે
શબરી. શ્રી રામ સીતાજીની શોધ કરતાં હતાં ત્યારે વનમાં ફરતાં ફરતાં પંપા
સરોવરને કાંઠે પધાર્યા, ત્યાં તેમણે એક તૂટી ફૂટી ઝૂંપડી જોઇને તે તરફ
પ્રયાણ કર્યું, અને જોયું તો એક વૃદ્ધ કમજોર સ્ત્રી બેઠી હતી. ભગવાન શ્રી
રામ અને લક્ષ્મણને જોઈને એ વૃદ્ધા એકદમ બન્નેના પગમાં પડી ગઈ. શ્રી રામે
આદર સહિત પુચ્છું, શું આપ અમને ઓળખો છો? માં આપ અમને આપનો પરિચય આપશો?
ત્યારે એ વૃદ્ધાએ જવાબ આપ્યો કે પ્રભુ, મારું નામ શબરી છે, હું એક અધમ,
નીચ જાતિની અને મંદ બુદ્ધિની સ્ત્રી છું. મારા ગુરુ શ્રી મતંગજી જ્યારે
બીમાર પડ્યા ત્યારે તેણે મને વચન આપેલું કે એક દિવસ પ્રભુ રામ તારે ત્યાં
જરૂર પધારશે, મને મારા ગુરુ પર અપાર શ્રદ્ધા હતી કે એમણે આપેલું વચન
કદાપિ વ્યર્થ નજાય. પણ હા એ શંકા જરૂર હતી કે હું કોઈ જાતના મંત્ર કે
પૂજા જાણતી નથી, બસ ફક્ત રામ રામ રટણ કરું છું. બીજી એક અરજ પણ કરતી હતી
કે નાથ, હવે મારી કાયા વય ને કારણે મારા કાબુમાં રહેતી નથી, જો આપ
પધારવામાં વિલંબ કરશો તો હું આપની સેવા કઈ રીતે કરી શકીશ? અને એ પણ અરજ
કરતી હતી કે કદાચ શરીર ચાલતું હોય પણ જો આંખે દેખાતું બંધ થઈ જાય તો? તો
આપના દર્શન કેમ કરીશ, તેથી એમ પણ માંગતી કે નાથ મારા નયનો ની બારીને
ખુલ્લિ રાખજો, કારણ કે મને તમારા દર્શન ની આશા છે, આપ જરૂર પધારશો એ આશાએ
દરરોજ હું મારી ઝૂંપડી સાફ સુફ કરીને, તાજાં તાજાં ફળો ચાખી ચાખીને તૈયાર
રાખતી કે જેથી કોઈ ફળ ખરાબ કે કડવું નહોય. આજે આપ બન્નેને જોતાંજ મને
મારા ગુરૂજીના વચનો યાદ આવી ગયાં એટલેજ આપ બન્નેને જોતાંજ હું ઓળખીગઈ.
શબરીનો ભાવ જોઈને પ્રભુ અતી પ્રસન્ન થયાં, અને એનાં ચાખેલાં એઠાં ફળ પોતે
તો જમ્યા, પણ લક્ષ્મણને પણ આપીને કહ્યું ભાઇ આવા ભાવ રસ ભરેલાં ફળો કદાચ
બીજે નહીં મળે, માટે જેટલાં ખવાય તેટલાં ખાઈ લો.
ભગવાને શબરીની ભક્તિ કરવાની રીત ની અજાણતાં બાબત સમજાવતા કહ્યું કે, હે
શબરી, ભક્તિ નવ પ્રકારની હોય છે. ૧, સંત સામાગમ. ૨, હરિ કથા શ્રવણ. ૩,
ગુરુ ની સેવા. ૪, કપટ છોડીને પ્રભુ ગુણ ગાવા. ૫, મંત્રોની અંદર નિષ્ઠા
રાખવી. ૬, જે પણ પ્રવૃતી કરતાં હોય તે થોડી ઓછી કરીને ભજન કરવા. ૭, દરેક
જીવ માં હરિનો અંસ જોવો. ૮, જેટલું પણ મળે, ભલે સુખ હોય કે દુખ, ઈશ્વર ની
પ્રસાદી સમજી સંતોષથી સ્વીકારી લેવું. અને ૯, કોઇ પણ જાતનું છળ કે કપટ
મનમાં રાખવું નહીં. ભક્ત આ નવ પ્રકારની ભક્તિ માંથી કોઈ એક પ્રકારે પણ જો
પ્રેમ સહિત ભજે, હું સદા તેને દર્શન આપવા તત્પર રહું છું. આમ કહી પ્રભુએ
તેને નવ પ્રકારની ભક્તિનો મહિમા સમજાવ્યો, અને કહ્યું, શબરી તારામાંતો
નવે નવ પ્રકારની ભક્તિ ભરેલી છે. આમ કોઈ પણ માનવ, કોઈ પણ પ્રકારે ભક્તિ
કરે તો પ્રભુ તેને પાર લગાવે છે.

Monday, July 9, 2012

રામાયણ પ્રસંગ સંત ભરત

રામાયણ પ્રસંગ સંત ભરત

જેણે મારી માયા ને લાતો, ભરતજી, શાને ન સંત કે'વાતો..

રાજ રઘુ નું અભરે ભરેલું, યુગ સુવર્ણ નો જાતો
ઇંદ્ર જેવા ને પણ ઈર્ષા આવે, વૈકુંઠ થાતી જેની વાતો..

સ્વર્ગ સમું સૌ સુખ સવાયું, દ્વેષ ન દ્વાર ડોકાતો
એવા અવધ ની ગાદી માટે જે, લેશ ન દિલ લલચાતો..

માયા ત્યાગી મહેલો ત્યાગી, ઝૂંપડે વિતાવી રાતો
માતા માનુની મેવા ત્યાગી, વન ફળ વીણી વીણી ખાતો..

ચૌદ વરસ જેણે સાધુ બની ને, તોડ્યો જગ થી નાતો
પાદુકા કેરું પૂજન કરી ને, હૈયે અતિ હરખાતો..

ભક્ત ભરત થી મુનિ જન મોટાં, વેદ ની કરતાં વાતો
બ્રહ્માજી જેનો આદર કરતાં, "કેદાર" ગુણલા ગાતો..

સાર-મારા ગુરુ સમાન કવિ શ્રી "દાદ" શ્રી દાદુદાન ગઢવીએ લક્ષ્મણ પર એક
પુસ્તક લખ્યું છે. એ પુસ્તકમાં લક્ષ્મણ વિષે એટલી છણાવટ કરી છે કે ઘડીભર
વિચારતા કરીદે કે, લક્ષ્મણ રામથી કોઈ પણ રીતે ઉતરતા જણાતા નથી એવું લાગે.
એક મહા ભક્ત, મહા સંત,ત્યાગી,સેવાભાવી.
અયોધ્યા એક એવું રાજ્ય હતું કે જેની જાહોજલાલી, ઐશ્વર્ય ની ચર્ચા ઇંદ્ર
સભામાં પણ થતી અને કદાચ ઇંદ્રને પણ તેની ઈર્ષા થતી હશે. અયોધ્યામાં રાગ
દ્વેષ જેવા કોઈ પણ ખરાબ પરીબળો ને પ્રવેશ મળતોજ નહીં. ફક્ત સુખ.સંપતી અને
ભક્તિનોજ વાસ રહેતો. એવા અવધ ની ગાદી ની લાલચ કોણ ન કરે? પણ ભરતજીએ
ફૂટબોલ ના દડાની જેમ એ લાલચ ને લાત મારી દીધી. એટલુંજ નહીં, મહેલોનો પણ
ત્યાગ કર્યો, સઘળા સુખ સાયબી, સાત્વિક ભોજન, અરે પત્ની ને પણ મહેલમાંજ
મૂકીને નગર બહાર ઝૂંપડી બાંધીને રહ્યા. બસ એકજ વિચાર, કે મારો રામ વનમાં
કષ્ટો ભોગવતો હોય, વન ફળ વીણી વીણી ને પેટ ભરતો હોય, ત્યારે હું મહેલોમાં
એશોઆરામ ન કરી શકું,
ભરતજી જ્યારે રામજીને મળવા અને પાછા ફરવાની વિનંતી કરવા ચિત્રકૂટ
પધારેલા, ત્યારે રામજીએ ખુબજ સમજાવેલા, પણ અંતે રામજીની પાદુકા સાથે
લાવેલા. તે પાદુકાને રાજ ગાદી પર પધરાવીને તેની પૂજા કરીને, ચૌદ વરસ સાધુ
જેવું જીવન વિતાવ્યું. એ દરમિયાન અનેક સંતો મહંતો અને ઋષિ મુનિઓ ભરતજી
પાસે સત્સંગ કરવા પધારતા. અને બ્રહ્માજી જેવા પણ જેનો આદર કરતા હોય
તેનાતો ગુણ ગાન કોણ ન ગાય?
જય શ્રી ભક્ત ભરતજી.

Sunday, July 8, 2012

રામાયણ પ્રસંગ કેમ સમજાવું ?

રામાયણ પ્રસંગ કેમ સમજાવું ?

ભરત ને કેમ કરી સમજાવું ?
શા દુ:ખ સાથે વચનો વદી હું, જગ ને કેમ જણાવું..

હું નારી નરપતિ દશરથ ની, રઘુ કુળ લાજ ધરાવું
કૂબડી કેરો જો મર્મ ન જાણું તો, શાને ચતુર કહાવું..

જાણ હતી મુજ ભાગ્ય ભટકશે, જગ માં જુલમી કહાવું
છત્ર જશે રઘુ કુળ રઝળશે, ધિક્ ધિક્ ઘર ઘર થાવું..

અવધ સમાણી અનેકો નગરી, રામ ચરણ માં ચડાવું
ઇંદ્રાસન ની આશ ન રાખું, ધન કુબેર લૂંટાવું..

ભરત સરીખાં સો સો સૂત ને, વૈદેહી પર વારૂં
લક્ષ્મણ લાલો મને અતિ વહાલો, શા સુખ વન માં વળાવું..

એક દિલાસો ભક્ત ભરત નો, ત્યાગી તને બિરદાવું
કૈકેયી કેરી તેં કુખ અજવાળી, સંત સુત માત કહાવું..

દીન "કેદાર" કૈકેયી કર જોડું, સત સત શીશ નમાવું
રઘુવીર કાજે જીવન રોળ્યું, ગદ ગદ ગુણલા ગાઉ..

સાર-ભગવાન રામે રાક્ષસોનો નાશ કરવા માટે અવતાર તો ધારણ કર્યો, પણ જ્યારે
દશરથ રાજાએ રામના રાજ્યાભિષેક ની ઘોષણા કરી ત્યારે ભગવાન ને પોતાના અવતાર
કાર્ય માં બાધા આવતી જણાઈ. ત્યારે તેઓ માતા કૈકેયી પાસે એક વિનંતી કરી કે
મા, આખા અયોધ્યાની અંદર એક આપજ છો જે મારી વાત સમજી શકશો, અને કોઈ પણ
ભોગે મને મારા કાર્યમાં મદદરૂપ થશો. ત્યારે કૈકેયી માએ વિગતથી વાત કરવા
જણાવ્યું. શ્રી રામે પોતાના સર્વ કાર્ય પૂર્ણ કરવામાં મદદ રૂપ થવાનું વચન
માંગીને પોતાનો અવતાર કાર્યનો મર્મ સમજાવ્યો. અને તેના માટે રાજ્ય ભારને
બદલે વન ગમન જરૂરી હતું. મહા મહેનતે કૈકેયી મા પરિણામ જાણતા હોવા છતાં,
રામ કાર્ય કરવા માટે કોઈ પણ ભોગ આપવા તૈયાર થયા. એના ફળ સ્વરૂપ બે વચનો
માંગ્યા, દશરથ રાજાનો દેહાંત થયો અને પોતે અનંત કાળ સુધી ન ભૂંસાય એવું
કલંક રામ માટે વહોરી બેઠાં.
જ્યારે ભરતજીને કૈકેયીએ કરેલાં કર્મોની જાણ થઈ ત્યારે ખુબજ કડવા વચનો
બોલીને માંને અપમાનિત કર્યા. પણ વિવશ માં ભરતને શું સમજાવે? બસ મનમાં
મનમાં વિચારે છે....
અરે ભાઇ ભરત, હું આ વચનો કેવા સંજોગોમાં બોલીછું, એ તને કહી પણ નથી શકતી,
શું મંથરા ના કપટને સમજી ન શકું? અરે ભાઈ મને ખબરજ હતી કે રઘુકુળ ની લાજ
મારા માથે હોય ત્યારે મારે કેવું વર્તન કરવું જોઈએં. અયોધ્યાના રાજા
દશરથજીની હું માનીતી રાણી એમજ ન હતી.
મને ખબર હતી, કે હું આવા કડવા વચનો માંગીશ એ રાજન સહન નહિ કરી શકે, કદાચ
મારો સેંથાનો સિંદૂર પણ રોળાય જાય એવી મને બીક હતી, અને મને એ પણ ખાત્રીજ
હતી કે હું આખા જગતમાં ધિક્કારને પાત્ર બની જઈશ.
હું ભરત માટે અવધની ગાદી માંગું ખરી? અરે મારા રામ ખાતર હું ઇંદ્રાસન ને
પણ ઠુકરાવી નાખું, અરે કુબેરનો ભંડાર પણ રામના વિયોગમાં મળવાનો હોય તો તે
પણ ન સ્વિકારું, અને અયોધ્યા જેવી અનેક નગરીને કુરબાન કરી નાંખું.
વૈદેહી તો મને એવી પ્રિય છે કે તેના માટે હું આવા સો સો ભરતને કુરબાન કરી
નાંખું. તો લક્ષ્મણને કયા સુખ ખાતર વનમાં મોકલું?
હા પણ મને મારા ભરત પર આજે અભિમાન છે, મારા વચનોને અવગણીને તેણે રાજ્યનો
ત્યાગ કર્યો, એણે તો મારી કુખ અજવાળી છે, મને ભરતની માતા હોવાનો ગર્વ છે.
રામ ખાતર જેણે પોતાનું જીવન બરબાદ કરી નાંખ્યું, એવી માં કૈકેયી ને મારા
હજારો હજારો વંદન. એના જેટલા ગુણ ગાઈએં એટલાં ઓછા છે. ધન્ય છે માતા
કૈકેયીને.

Friday, July 6, 2012

રામાયણ પ્રસંગ (ભરત નો વિલાપ) અવળાં ઉત્પાત

રામાયણ પ્રસંગ (ભરત નો વિલાપ) અવળાં ઉત્પાત

તને કહેતાં જનની લજાતો, તેં અવળાં કર્યા ઉત્પાતો...

ધિક્ ધિક્ કૈકેયી ધિક્ તારી વાણી, શીદ ને વદિ આવી વાતો
રાજ ન માંગું વૈભવ ત્યાગું, રામ ચરણ બસ નાતો...

જનની કેરું તેં બિરુદ લજાવ્યું, કીધો નાગણ સો નાતો
પતિ વિયોગે ઝૂરે પતિવ્રતા, એવો ન ભાવ જણાતો..

લખ ચોરાસી જીવ ભટકતો, ત્યારે માનવ થાતો
ધિક્ ધિક્ મારા માનવ તન ને, જે દેહથી રામ દુભાતો..

એક પલક જે રામ રિઝાવે, પાવન જન થઈ જાતો
જન્મ ધરી મેં પ્રભુજી ને પૂજ્યાં, તૂટ્યો કાં તો એ નાતો..

પરભવ કેરાં મારા પાપ પ્રગટ્યાં, જીવ નથી કાં જાતો
ધન્ય પિતાજી રામ વિયોગે, તોડ્યો તન થી નાતો..

રામ વિરહ માં રડે ભરતજી, "કેદાર" ગુણલા ગાતો
લેશ ન માયા ઉરમાં આણી, હરિ દર્શન નો નાતો...

સાર-જ્યારે રામના રાજ્યાભિષેક ની જાણ કૈકેયીને થઈ, ત્યારે તેણે રાજા
દશરથજી પાસે પોતાના બાકી રહેલા બે વચનો ની માંગ કરી, અને તેમાં રામને
વનવાસ અને ભરતને રાજગાદી માંગી. રામ વિયોગના દુખથી રાજા દશરથજીએ પ્રાણ
ત્યાગ કર્યો. ભરતજી ત્યારે પોતાના મોસાળ કૌશલ દેશમાં હતાં, ત્યાંથી તેમને
તેડાવવામાં આવ્યા, જ્યારે ભરતજીને બધી વાતની જાણ થઈ, ત્યારે તેમને ખૂબજ
દુખ થયું, અને પોતાની માં ને કહેવા લાગ્યા...
હે કૈકેયી મનેતો તને મા કહેતાં પણ શરમ આવે છે. તેંતો ધિક્કાર પમાડે તેવા
વચનો બોલીને મારા પિતાજી સાથે કેવો વહેવાર કર્યો છે? અરે મનેતો પૂછ્યું
હોત? કે મારે રાજ્ય જોઈએં કે રામ? રામ વિનાના જીવનની હું કલ્પના પણ ન કરી
શકું, અને તેં મને મારા રામ ના વનવાસના ભોગે મારા રાજ્યાભિષેક ની કલ્પના
પણ કેમ કરી?
તેંતો જનની કહેવાનો હક્કજ ત્યાગી દીધો છે. જેમ નાગણના મુખમાંથી સદા ઝેરજ
નીકળતું હોય, તેમ હળાહળ ઝેર ઓકતા શબ્દોનો માર કરીને તેં મારા પિતાજીનો
જીવ લીધો છે, પતીના વિયોગે પતિવ્રતા નારી જે રીતે ઝૂરતી હોય એવો એક પણ
ભાવ તારામાં દેખાતો નથી. મારા પરમ પૂજનીય પિતા સમાન ભાઈ રામ, ભાઇ
લક્ષ્મણ અને મારી માતા સિતાજીને વનવાસ આપીને શું હું રાજ ગાદી પર બેસી
શકું?
જીવ જ્યારે ચોરાસી લાખ યોનિમાં થી પસાર થાય ત્યારે દેવતાઓને દુર્લભ એવો
માનવ દેહ પામે છે. પણ ધિક્કાર છે મારા માનવ દેહને, કે જે દેહને ખાતર મારા
રામને કષ્ટ ભોગવવું પડે.
જે કોઈ જીવ ફક્ત એક પળ માટે પણ જો અંત:કરણથી રામ મય બનીજાય તો તે પાવન
બનીજાય છે. પણ મારો આ દેહ તારા ઉદરમાં પાક્યો હોવાથી ધિક્કારને પાત્ર છે,
કેમકે મેતો જન્મથીજ રામની આરાધના કરી હોવા છતાં આજે રામ મારાથી દૂર થઈ
ગયાં.
મને ગર્વ છે કે હું એવા પિતાનો પુત્ર છું, કે જેણે ફક્ત રામના વિયોગની
કલ્પના કરીને પ્રાણ નો ત્યાગ કરી દિધો, પણ મારા કોઈ આગલાં જન્મના પાપ ના
પ્રતાપ છે, આજે રામનો વિયોગ થયો હોવા છતાં મારા ખોળિયા માં હજુ જીવ ટકી
રહ્યો છે.
કેવો મહાન ભક્ત, ત્યાગી, કે જેને ફક્ત પ્રભુના દર્શન સિવાય કોઈજ મોહ કે
માયા નથી, એવા ભરતજી ના ગુણ ગાન કેમ ન કરવા પડે?
જય શ્રી રામ ભક્ત ભરતજી.

kedarsinhjim@gmail.com
kedarsinhjim@ blogspot.com

Thursday, July 5, 2012

રામાયણ પ્રસંગ (દશરથ રાજાની) કાકલૂદી

રામાયણ પ્રસંગ (દશરથ રાજાની) કાકલૂદી

કેમ કુબુદ્ધિ તેં આણી રાણી,
કોણ થકી ભરમાણી....

હે મૃગનયની કોમલ કંઠી, શીદને વદે આવી વાણી
રામ વિનાની ચૌદ ઘડી પણ, ચૌદ જનમ લે જાણી...રાણી..

ગજ ગામીની કહું કામિની, અવળી કરે છે ઉઘરાણી
આંખ થી અળગો રામ થશે તો, મુજ જીવન ધૂળ ધાણી..રાણી..

ભરત ભલે ને રાજા બનતો, માંડવી બને ભલે રાણી
રામ સીતા એનો આદર કરશે, ઉમંગ ઉરમાં આણી..રાણી..

આવે યાદ મને અંધા અંધી ની, વિરહી વદ્યા તા જે વાણી
પુત્ર વિયોગે પ્રાણ જશે મુજ, એ અવસર ની એંધાણી..રાણી..

રઘુકુળ ભૂષણ વનમાં પધાર્યા, સંગ સીતાજી શાણી
રાજા દશરથ સ્વર્ગ સિધાવ્યા, "કેદાર" કરમ ની કહાણી...રાણી..

સાર-રાજા દશરથે જ્યારે રામ રાજ્યનું એલાન કર્યું ત્યારે કૈકેયી રાણીએ
તેનો વિરોધ કર્યો, અને પોતાને પહેલાં રાજાએ આપેલા બે વચનો માંગ્યા, જેમાં
રામને ચૌદ વરસ વનવાસ, અને ભરત ને રાજ ગાદી ની માંગણી કરી. ત્યારે દશરથ
રાજા કૈકેયી ને "હે મારી માનીતી રાણી, કોમલ કંઠ વાળી, મૃગ જેવા નયનો
વાળી, હે ગજ ગામીની,હે કામિની" જેવા એક રાજા, અને તે પણ રામના પિતાને ન
શોભે એવા શબ્દો વાપરીને મનાવે છે, કે તું આ શું માંગણી કરશ? રામ વિના હું
ચૌદ વરસ તો શું ચૌદ ઘડી પણ રહી નહીં શકું. જો રામ મારી નજરથી દૂર થશે તો
મારું જીવન ધૂળ ધાણી થઈ જશે.
તારી ઇચ્છા હશે તો ભરતને હું રાજ્ય આપી દઈશ, અને માંડવીને રાણી બનાવી
દઈશ, એટલુંજ નહીં રામ અને સીતા પણ આનંદથી એ સ્વીકારી લેશે. અને એક રાજા
જેવો તેમને આદર આપશે.
છતાં પણ જ્યારે કૈકેયી માનતા નથી અને વચનો આપવાની હઠ પકડીને એજ માંગણી
ચાલુ રાખે છે, ત્યારે દશરથ રાજાને શ્રવણનાં માતા પિતા યાદ આવ્યાં. એક
વખતે જ્યારે દશરથ રાજા શિકાર કરવા નીકળેલા, ત્યારે શ્રવણ તેના માતા
પિતાને કાવડમાં બેસાડીને યાત્રા કરાવતો કરાવતો અયોધ્યા પાસેથી પસાર થતો
હતો. ત્યારે તેના માત પિતાને તરસ લાગતાં પાણી ભરવા માટે સરોવર કિનારે
ગયેલો, પાત્રની અંદર પાણી ભરાવાનો અવાજ સાંભળીને દશરથ રાજાને થયું કે કોઈ
મૃગ પાણી પીવા આવેલ છે, તેથી તેમણે કોઈ ખાત્રી કર્યા વિના શબ્દવેધ બાણ
માર્યું, જે શ્રવણને વાગતાં તેનું મૃત્યુ થયું.રાજનને પોતાની ભૂલ સમજાણી,
પણ ત્યારે ઘણું મોડું થઈ ગયું, શ્રવણે પોતાના માતા પિતાને પાણી પાવાની
વિનંતી કરીને પોતાનો પ્રાણ ત્યાગી દીધો. પણ જ્યારે શ્રવણ ના માતા પિતાને
બધી વાતની જાણ થઈ ત્યારે તેમણે રાજનને શ્રાપ આપ્યો, કે જેમ આજે અમો પુત્ર
વિના ટળવળીએ છીએ, તેમ તું પણ તારા પુત્રના વિયોગે તડપીને પ્રાણ ત્યાગશે.
જ્યારે શ્રી રામને આ બધી વાતની જાણ થઈ, (જો કે આ બધી શ્રી રામનીજ ઇચ્છાથી
માતા કૈકેયી દ્વારા ભજવાતી લીલા હતી.}ત્યારે પ્રભુ સહર્ષ વનવાસ
સ્વીકારીને પિતાજીને સાંત્વના આપી. સીતાજી અને લક્ષ્મણજી પણ જીદ કરીને
શ્રી રામજી સાથે વનવાસ ગમન કરી ગયા, ત્યારે રાજા દશરથજીએ પણ કર્મોના બંધન
નું પાલન કરતાં સ્વર્ગ ના વાટે વિદાય લીધી.

kedarsinhjim@gmail.com
kedarsinhjim@ blogspot.com

Wednesday, July 4, 2012

રામાયણ પ્રસંગ (કૈકેયી ના) બે વચનો

રામાયણ પ્રસંગ (કૈકેયી ના) બે વચનો

મને રાજ રમત માં ફસાવી, મને ભોળી ને ભરમાવી..

સંકટ વેળા સંગે રહી ને, બની સારથિ આવી
જાણ્યો જ્યારે જીવ જોખમ માં, બગડી બાજી બનાવી...

સ્વાર્થ ભર્યો છે સ્નેહ તમારો, માનીતી કહીને મનાવી
દશ દિવસ થી નોબત વાગે, યાદ મારી કાં ન આવી..

બોલ થકી છો આપ બંધાયા, રઘુકુળ રીત તમારી
આપો વચનો યાદ કરીને, આજ ઘાડી હવે આવી..

ભૂપ ભરત ને રામજી વનમાં, ચૌદ વર્ષ દે વિતાવી
જરકસી જામા પીતાંબર ત્યાગી, તપસી વેશ ધરાવી..

રૂઠી કૈકેયી ને રાજન રડતાં, યાદ અંધો ની આવી
બ્રહ્મ ના પિતાની કરુણ કહાણી, "કેદાર" કરમે બનાવી..

સાર-અયોધ્યામાં જ્યારે રાજા દશરથજીએ રામના રાજ્યાભિષેક ની ઘોષણા
રાજદરબારમાં કરી, ત્યારે અયોધ્યા માંનો આનંદ આનંદ છવાઈ ગયો, પરંતુ ભગવાન
રામને પોતાના રામ અવતારનો ઉદ્દેશ્ય પાર પાડવા માટે એક લીલા કરવી પડી.
શ્રી રામે સરસ્વતીજીને એવી વિનંતી કરી, કે આપ એવી લીલા કરો કે જેથી મારા
રાજ્યાભિષેક ને બદલે મને વનવાસ મળે, જેથી હું રાક્ષસો નો વિનાશ કરીને
સામાન્ય જન સહિત, સંતો મહંતો અને રૂષિ મુનિઓને તેના સંકટમાંથી મુક્ત કરી
શકું. સરસ્વતીજીએ અનેક ઉપાયો કર્યા, પણ કોઈ પણ અયોધ્યા વાસી તેમની ચાલમાં
ફસાયા નહિ. પણ એક મંથરા,કે જે કૈકયીની દાસી હતી તે કૌશલ દેશથી કૈકયીના
સાથે આવેલી હતી, તે સરસ્વતીજીની જાળમાં ફસાઈ ગઈ. સરસ્વતીજીએ તેની જીભ પર
બેસીને પોતાના ધાર્યા મુજબની વાણી તેના મુખથી બોલાવી.
મંથરા કૈકેયી પાસે જઈને કહેવા લાગી કે જો રામનો રાજ્યાભિષેક થઈ જશે તો
તને અનેક કષ્ટો ભોગવવા પડશે, માટે તું રાજન પાસે એવા બે વચનો માંગીલે જે
તને રાજને ગમે ત્યારે આપવાનું વચન આપ્યું છે. ત્યારે કૈકેયી મંથરાની વાત
માનીને વચનો માંગે છે.
હે રાજન આપે મને ભોળવી છે, જ્યારે યુદ્ધની અંદર આપના પર સંકટ હતું ત્યારે
મેં આપના રથના સારથી બનીને મદદ કરેલી ત્યારે આપે મને વચન માંગવા કહેલું,
જે આપે આજ સુધી નથી આપ્યા, મને માનીતી તો કહો છો, પણ આપનો વહેવાર મને
સ્વાર્થ ભર્યો લાગે છે. રામને રાજા બનાવવાની વાત દસ દિવસથી ચાલેછે પણ
મારાથી છુપાવી ને રાખી છે. માટે આપ મને આપે આપેલા બે વચનો આજેજ આપો,
જેમાં પહેલા વચનમાં મરો ભરત રાજા બને, અને રામ ચૌદ વરસ વનવાસ ભોગવે અને
તે પણ રાજ્ય પરિવાર જેવા આભૂષણો ત્યાગીને, તપસ્વિ ના વેશમાં રહે.
રાજા દશરથ-કે જે બ્રહ્મ ના પિતા છે- કૈકયીની વાણી સાંભળી ને વિહ્વળ બની
ગયા, મનમાં ને મનમાં શ્રવણ ના પિતાએ આપેલા શ્રાપ ને યાદ કરીને પોતાના
કર્મોની કરુણતા માટે વ્યથિત બની ગયા.

Email:-kedarsinhjim@gmail.com
kedarsinhjim@ blogspot.com

Monday, July 2, 2012

રામાયણ પ્રસંગ ધનુષ યજ્ઞ

રામાયણ પ્રસંગ ધનુષ યજ્ઞ

મને સમજ પડી ગઈ સારી, મેં વિપરીત વાત વિચારી...
૧-મેં જાણ્યું'તું મહિપતિ મળશે, શોભા બનશે ન્યારી. મિથિલા મારી ધન્ય
બની ને, જોશે જાન જોરારી...
૨-મૈથિલી ને મહા દુખ આપ્યું, મુખ શકું ના દેખાડી. સુનયના ને શું
સમજાવું, નીમી નસીબ વિચારી...
૩-વીર વિહીન વસુ મેં ભાળી, શું હજુ બેઠાં વિચારી. જાઓ સિધાવો વધુ ના
લજાવો, -ભલે- કુંવરી રહેશે કુંવારી..
૪-ક્રોધિત લક્ષ્મણ રામ રિઝાવે, વિશ્વામિત્ર વિચારી. ઊઠો રઘુનંદન કરો
ભય ભંજન, શિવ ધનુ શીશ લગાડી..
૫-હાથી જેવા હેઠાં બેઠાં, સિંહ ઝટકી કેશવાળી. પિનાક પરસી ત્યાં
વીજળી વરસી, દિગ્મૂઢ દુનિયા સારી..
૬-વૈદેહી વરમાળ ધરાવે, શોભા સઘળે ન્યારી. "કેદાર" દર્શન નિત નિત
પામે, સીતા રામ સંભારી...

સાર-મીથીલા નરેશ જનક રાજાએ સીતાજીનો સ્વયંવર યોજ્યો ત્યારે અનેક મોટા
મોટા રાજાઓ, મહારથીઓ, પરાક્રમી વીર પુરુષો આવેલા, લંકાનો રાજા રાવણ કે
જેને દશ મસ્તક અને વીસ ભુજા છે, જેણે કૈલાસ પર્વતને એક હાથવડે ઉઠાવી
લીધેલો. તેમજ બાણાસુર જેવા બળવાન મહારથી પણ આવેલા, પરંતુ સ્વયંવર ના નિયમ
મુજબ શિવજીના ધનુષને તોડી તો ન શક્યા પણ કોઈ ચલિત પણ ન કરી શક્યા, ત્યારે
જનક રાજા ખુબજ નિરાશ થયા અને કહેવા લાગ્યા કે..
૧-મને મારી ભૂલ સમજાઈ ગઈ છે, કે મેં ધનુષ ભંગ કરવાની જે શરત રાખી તે
યોગ્ય નહતી. મને એમ હતું કે મોટા મોટા મહિપતિઓ ભેગાં થશે, એમાંથી કોઈ આ
ધનુષનો ભંગ કરીને જ્યારે મારી પુત્રીને પરણવા અલૌકિક જાન લઈને આવશે, તે
જોઈને મારા નગરની શોભા અનેક ગણી વધી જશે. મારા નગરજનો ધન્ય ધન્ય બનીજશે.
૨-પણ મેં મારી પુત્રી મૈથિલીને ખૂબ દુખ આપ્યું છે, એને મારે ક્યા મુખે
કહેવું કે મારી આ આકરી શરત થી તારાં લગ્ન થઈ શક્યા નહીં, અને સુનયનાને
પુત્રી નીમીના આ મહા દુખ માટે હું કેમ સમજાવી શકીશ.
૩-આજે મને આ પૃથ્વી પર કોઈ વીર પુરુષ દેખાતો નથી, કે જે આ ધનુષને તોડી
શકે, અને હે બળ હીન આગંતુકો તમો હજુ કઈ આશા સાથે અહિં બેઠા છો, તમને
જોઈને મને શરમ આવે છે, માટે તમો અહીંથી વિદાય લો, ભલે હવે મારી પુત્રી
કુંવારી રહે, પણ તમો જલદી અહિંથી સિધાવો.
૪-વીર વિહીન શબ્દ જ્યારે રાજન બોલ્યા ત્યારે લક્ષ્મણજી એકદમ ક્રોધાયમાન
થઈ ગયા, રઘુકુળનો નાનો એવો બાળક પણ જ્યાં બેઠો હોય તે સભાને વીર વિહીન
કેમ કહી શકાય? પણ રામે ઇશારો કર્યો કે ભાઈ, બાજુમાં ગુરુજી બિરાજમાન છે,
એમની હાજરીમાં આપણાથી કંઈ ન બોલાય. વિશ્વામિત્રજી ને પણ આ યોગ્ય ન
લાગ્યું, તેમણે રામને આજ્ઞા કરી કે હે રઘુનંદન ધનુષનો ભંગ કરીને જનક
રાજાના ભયનો નાશ કરો.
૫-જ્યારે હાથી જેવા મહારથીઓ ની કારી ન ફાવી અને બેસી ગયા, ત્યાં સિંહ
સમાન રામ જાણે પોતાની કેશવાળી ઝાટકીને ઊભા થયા, સમગ્ર સભાજનોને હાથ
જોડ્યા, મનોમન ભગવાન શિવને પ્રાર્થના કરી, ધનુષને વંદન કરી જ્યાં ફક્ત
સ્પર્શ કર્યો, ત્યાંતો જાણે આકાશમાંથી વીજળી પડી હોય તેવો મોટો કડાકો
થયો, દિગ્ગજ ભયંકર અવાજને કારણે પૃથ્વી ડોલવા લાગી, કોઈ કંઈ સમજી ન
શક્યા, જ્યારે વિચારવાની શક્તિ પાછી આવી ત્યારે જોયું તો રામજીએ ધનુષ
તોડીને તેના બન્ને ટુકડા જમીન પર ફેંકી દીધેલા જોયા. ચારો તરફ આનંદ આનંદ
છવાઈ ગયો, બધા રામજીની જય જયકાર કરવા લાગ્યા.
૬-પછીતો સીતાજી સભાખંડમાં પધાર્યા અને શ્રી રામજીના કંઠમાં વરમાળા
પધરાવી. સઘળે મંગલ ધ્વનિ થવા લાગી. આપણે તો બસ એ દ્ગશ્ય અંતર મનમાં સદા
ધારણ કરીને એના દર્શન કરતાં રહેવાનું, અને હરિગુણ ગાતા રહેવાનું. જય
સીતારામ.

Sunday, July 1, 2012

રામાયણ પ્રસંગ मिथिला दर्शन

મેલ ઓન ૨.૭.૧૨

રામાયણ પ્રસંગ मिथिला दर्शन

आये मिथिला नगर के मांही,
रघूकूल भूषन राम दुलारे, संगहे लक्षमन भाइ....
૧-गौर बदन एक श्याम शरीरा, एक चंचल एक धीर गंभीरा. एक देखुं तो भूलजाउ
दुजा, चलत नहीं चतुराई...आये..
૨-नर नारी सब नीरखन लागे, बर बस शिश जुकाइ. सूरज चंदा संगमें
निकला, पूरन कला पसराइ....आये..
૩-आइ सखीयां करती बतियां, सपनेहु देखो में नाहीं. एसो बर जो मिले
सीयाको, चण्द्र चकोरी मिल जाइ...आये..
૪-थाल भरी पूजा को निकली, जनक दुलारी लजाइ. नैन मिले जब मूंदली पलके,
छबी निकसी नहीं जाइ.आये...
૫-सुर सब अंबर देख सु अवसर, फ़ूल कुसुम बरसाइ. दीन "केदार" ये दिलसे
निहारे, जनम मरन मिट जाइ.. आये..
શ્રી રામ અને લક્ષ્મણ જ્યારે મુનિઓના યજ્ઞની રક્ષા ખાતર રાક્ષસોનો નાશ
કરીને ગુરુજી વિશ્વામિત્ર ની સાથે મિથિલા નગર માં પધાર્યા એજ વખતે મિથિલા
નરેશ જનક રાજાની પુત્રી જાનકીજી ના સ્વયંવરની તૈયારી ચાલતી હોવાથી આખા
નગરને શણગારવામાં આવેલ હતું. ગુરૂજી ની આજ્ઞા લઈને બન્ને ભાઈઓ નગર જોવા
નીકળ્યા.
૧-આ ભાઈઓને જોઇ ને નગરજનો એટલાતો પ્રભાવિત થયા કે એક ગૌર વર્ણ {લક્ષ્મણ}
અને એક શ્યામ શરીર વાળા રામ પરથી નજર હટાવી શકતા નથી. એક થોડા ચંચળ લાગે
છે તો બીજા ગંભીર દેખાય છે. કોને જોવા અને કોને ન જોવા એવી વિટંબણામાં
પડી ગયા. કોને પહેલાં જોવા અને કોને પછી જોવા તે ચતુરાઈ ચાલતી નથી.
૨-નગરનાં નર નારી સૌ આ ભાઈઓને જોઇ ને આપમેળે મસ્તક નમાવવા લાગ્યા, એવું
લાગે છે જાણે સૂર્ય અને ચન્દ્ર બન્ને એક સાથે પોતાની પૂર્ણ કળા
પ્રસરાવીને નીકળ્યા હોય.
૩-સીતાજી ની સખીઓ આ બન્ને ભાઈઓને જોઇને પરસ્પર વાતો કરવા લાગી કે આવા
તેજસ્વિ યુવરાજો તો ક્યારેય સ્વપ્નમાં પણ જોયા નથી. અત્યારે સીતાજી ના
લગ્નની તૈયારી ચાલે છે, જો વિધાતા મદદ કરે અને મીથીલા પતી સ્વયંવર ની વાત
છોડીને આ યુવરાજને પસંદ કરી લે, તો તો જાણે ચન્દ્ર અને ચકોરી જેવી જોડી
મળી જાય. કારણ કે, બન્ને કુમારો એટલાં કોમળ છે કે તેઓ ધનુષ્ય ભંગ તો
નહીંજ કરી શકે.
૪-માતા સુનયનાજી ની આજ્ઞાથી સીતાજી ગૌરી પૂજન માટે બાગમાં પુષ્પો લેવા
પધારેલા, એજ વખતે શ્રી રામ અને લક્ષ્મણ પણ ગુરુજી માટે પુષ્પો લેવા
પધાર્યા, અનાયાસ શ્રી રામ અને સીતાજી ના નયનો મળ્યા, એ દ્ગશ્યને જાણે
નયનો માં સદા સમાવી દેવા હોય, ક્યાંક આંખ ખુલ્લિ રહે અને આ અદ્ભુત દ્ગશ્ય
આંખમાંથી સરી ન પડે એ હેતુથી માતાજીએ આંખ બંધ કરી લીધી.
૫-આવો અલૌકિક અવસર જોઇ ને દેવોએ આકાશમાંથી ફૂલોની વર્ષા કરી. કોઈ પણ આ
અલભ્ય દ્ગશ્યનું ખરા દિલથી દર્શન કરે તો જન્મ મરણના ફેરા જરૂર મટીજાય.
નોંધ-આ ભજનમાં મેં પ્રસંગો પ્રમાણે પહેલાં ભૂલથી કડીઓ ઊપર નીચે થયેલ તે
સુધારેલ છે. જો કોઈના ધ્યાને આવે તો આ સુધારેલ કડીઓ પ્રમાણે લેવી.

સ્વાર્થ ની સગાઈ

સ્વાર્થ ની સગાઈ

સાખીઓ

સગા ને સ્નેહીઓ સઘળા, સ્વાર્થ મહીં ગરકાવ છે. સંબંધ છે શ્વાસ સાથે નો,
પછી ક્યાં યાદ રાખે છે

રડે સૌ રાગ તાણી ને, મલાજો મોત નો કરવા. સમય જાતાં વિસારી દે, પછી ક્યાં
યાદ રાખે છે....

સ્વાર્થ તણી છે સગાઈ, જગત માં બધી.....
સ્વાર્થ ની સાસુ સ્વાર્થ ના સસરા, સ્વાર્થ તણી કોઈ કોઈ માઇ....

૧-પુત્ર કમાણી કરી ઘર લાવે તો, દીપક કુળ ગણાઈ
શરીર ઘટે કે રોગ સતાવે તો, બોજ બને ઘર માંઈ......

૨-માત પિતાની સેવા કરતો-કેમકે-, થઈ નથી ભાગ બટાઈ
વારસો મળતાં વસમા લાગે, હવે ડોસો ને ડોશી છે ગંધાઈ...

૩-હરખે સ્વામી હાર ઘડાવે તો, સેવા કરતી સવાઈ
ભાગ્ય ફરે ને ભૂખ સતાવે તો, નિશ દિન કરતી લડાઇ...

૪-પુત્રી કેરાં પાય પખાળે તો, વહાલો લાગે જમાઈ
જો સૂત નારી સંગે હસે તો, લાજ કુટુંબ ની લૂંટાઈ...

૫-દીન "કેદાર"પર દયા દરશાવી મારી, અળગી કરો અવળાઈ
સ્વાર્થ સઘળા મારા મનથી મટાડી, પ્રેમ થી લાગુ હરિ પાઇ....

સાર-આ જગતમાં મોટા ભાગે બધી સગાઈ સ્વાર્થ થીજ ભરેલી હોય એવું આપણને દેખાઈ
આવે છે. એ પણ ત્યાં સુધી કે કોઈ કોઈ જનેતા પણ સ્વાર્થ થી ભરેલી દેખાય છે.
સાસુને તો પોતાની પુત્રી પ્રત્યે સ્વાર્થ હોય, તે સહજ માનવ સ્વભાવ ગણાય.
પણ મા?
૧-પુત્ર ને સારી નોકરી કે ધંધો હોય, સારી આવક હોય, બધા માટે ભેટ સોગાદો
લાવતો હોય, તો તેના વખાણ કરવામાં કશી કમી રહેતી નથી. એજ પુત્ર ને સંજોગો
વસાત, કે કોઈ રોગ વસ નોકરી કે ધંધામાં આવક બંધ થાય, દેણું થવા લાગે કે
સારવાર નો ખર્ચ વધે તો તે ઘરમાં તો બોજ બનેજ, પણ આ હળાહળ કળિયુગમાં કોઈ
કોઈ માં પણ પુત્રને તરછોડવા લાગે છે.
૨-પૈસાપાત્ર ઘર હોય, મા બાપ પાસે સારો એવો ધન નો ભંડાર હોય, અને એથી પણ
વિશેષ કે મિલકત માં ભાઈઓનો ભાગ ન પડ્યો હોય,ત્યાં સુધી પુત્રો અતિશય
પ્રેમ થી માં બાપ ની સેવા કરે, પણ જેવો ભાગ પડી જાય, હિસ્સો વહેંચાય જાય,
પછી કોઈ મા બાપ ને સાંચવવા પણ તૈયાર થતા નથી.
૩-પતી પોતા માટે ઘરેણા ઘડાવી લાવે, સારી સારી ભેટ સોગાદો લાવે, કે પડ્યો
બાલ ઉઠાવતો હોય તો પત્ની અર્ધાંગની બની ને રહેછે. પણ ભાગ્ય વશ નાણાભીડ
આવે, માગણીઓ સંતોષી શકાય નહિ, તો પછી એજ પત્ની કર્કશા નારી બનીને ઘરને
નરક બનાવીદે છે.
૪-જમાઈ એવો મળ્યો હોય કે પોતાની પુત્રીના પડ્યા બોલ પાળતો હોય, સ્વાસ્થ્ય
બગડે તો સારવાર કરવામાં કોઈ કચાશ રાખતો ન હોય, તો આવા જમાઈ મળવા બદલ
ભગવાન નો પાળ માને છે.પણ જો આજ લક્ષણ પુત્રમાં દેખાય, તો પત્ની નો ગુલામ
ગણી ને ઉતારી પાડવામાં આવે છે.
૫-પણ હે પ્રભુ, આવી કોઈ પણ સ્વાર્થ ની ભાવના મારામાં ન આવે, નિઃસ્વાર્થ
ભાવે જગત ને જોઇ ને તારા ગુણગાન કરતો રહું એજ આશા રાખું છું.

Email:-kedarsinhjim@gmail.com
kedarsinhjim@ blogspot.com

રામાયણ પ્રસંગ જટાળો જોગી

રામાયણ પ્રસંગ જટાળો જોગી

જોગી જટાળો હરિના જોષ જોવે છે, સંગમાં ભુશંડી શિવના ચેલા થઈ ફરે છે...

રાજા દશરથ ના ઘરે આનંદ અનેરો, એક છે ઉપાધિ આજે બાળ કાં રડે છે...

પરખી શક્યા ના પીડા વૈદ કે હકીમો, લાગે છે લાલાને કોઈની નજરૂં નડે છે..

ગિરિ કૈલાસે થી આવ્યો છે અઘોરી, જાણે છે જંતર જોષી કુંડલી કરે છે...

બોલ્યો બાવાજી લાવો લાલો મારી ગોદ માં, ભૂત ને પિશાચો મોટાં અમ થી ડરે છે..

હરિ હર મલિયા ત્યારે જુગતિ અનેરી, કૌશલ્યા નો કુંવર હસતો જોશીડો રડે છે..

માડી તારો લાલો લાગે જગથી નિરાળો, જગદીશ્વર જેવી જાણે રેખાઓ મળે છે..

"કેદાર" ભુશંડી કેરાં ભાગ્ય શું વખાણું, હરિ કેરાં મુખથી પડેલાં એઠાં જમે છે...

સાર:- ભગવાને જ્યારે કૌશલ્યા માતા અને દશરથ રાજા ને ત્યાં રામ અવતાર ધારણ
કર્યો તે સમયે મહાદેવ શિવ શ્રી રામના દર્શન કરવા અયોધ્યા પધાર્યા, સાથે
કાગ ભુશંડીજી પણ પધાર્યા છે. પણ આતો રાજા દશરથજી નો દરબાર, સલામતી ખાતર
ત્યાં સહજ પ્રવેશ તો નજ મળેને? પણ રામજી જાણી ગયા કે ભોળાનાથ પધાર્યા છે,
તેથી તેમણે લીલા આદરી, અને ખુબજ રડવા લાગ્યા, કોઈ પણ ઉપાય બાળક ને શાંત
કરવામાં કારગત ન નીવડ્યો, આખા નગરમાં વાત ફેલાઈ ગઈ. ત્યારે મહાદેવે
દ્વારપાળને જણાવ્યું કે અમોને દશરથ નંદન નો ઇલાજ કરવાદો અમો કૈલાસથી
આવીએં છીએ, અને બધા મંત્ર તંત્ર જાણીએ છીએ. અમોએ અનેક ભૂત પિશાચોને વશ
કરી રાખેલાછે. મહાદેવ નો જોગી જેવા લાગતાં હતા, કાગ ભુશંડી ને પોતાના
શિષ્ય ગણાવ્યા, ત્યારે દ્વારપાળે યોગ્ય પરવાનગી મેળવીને રાજમહેલ માં જવા
દીધા. શિવજીએ કહ્યું કે બાળકને મારી ગોદમાં આપો, ત્યારે આ ભભૂતધારી ને
જોઇ ને માતાને ડર તો લાગ્યો, પરંતુ બિજો કોઈ ઇલાજ ન જણાતા, ડર વશ પણ
બાળકને આ અઘોરીના ખોળામાં આપવોજ પડ્યો. પણ જેવી હર અને હરિની નજર મળી કે
જાણે ચમત્કાર થયો હોય તેમ બાળ રામ તો શાંત બની ગયા, પણ પ્રેમ વશ ભગવાન
શિવ રડવા લાગ્યા.
આ ચમત્કાર જોઇ ને માતા પિતાના આનંદ નો પાર ન રહ્યો, પછીતો શિવજી ને અનેક
પ્રશ્નો પૂછીને બાળકના ભવિષ્ય વિષે જણાવવા કહ્યું, ત્યારે શિવજીએ આ બાળક
તો સાક્ષાત્ ઈશ્વર જેવી હસ્ત રેખા સાથે જનમ્યો હોઈ ને ઐશ્વર્ય પ્રાપ્ત
કરશે એવી ગર્ભિત વાત કરી, હરી અને હરે એક બીજાને મન ભરીને માણ્યા બાદ
જ્યારે શિવજીએ વિદાય માંગી ત્યારે અનેક ઉપહારો આપીને દશરથ રાજા અને
કૌશલ્યા માતા સહિત સર્વે એ ભારે હ્રદયે વિદાય આપી. શિવ ને ઉપહારો ની શી
ખેવના? પરંતુ પોતાનો ભેદ જાળવી રાખવા સ્વીકાર કરવો પડ્યો.
શિવજીએ તો રામને મન ભરીને માણ્યા, પરંતુ કાગ ભુશંડીજી તો ત્યાર બાદ
અવાર-નવાર રામજીના દર્શને આવે,રામજીની બાળલીલા માણે, અને જ્યારે રામજી
માતાજીના હાથેથી ભાંખોડીયા ભરતાં ભરતાં બાલભોગ જમતા હોય અને જ્યારે
મુખમાંથી કંઈ જમીન પર પડે, તે કાગ ભુશંડીજી આ એઠાં મહા પ્રસાદને અમૃત
સમાન ગણી ને જમે, કેવાં ભાગ્યશાળી.

Email:-kedarsinhjim@gmail.com
kedarsinhjim@ blogspot.com