Wednesday, June 28, 2017

રામાયણ પ્રસંગ પટ વ્યથિત રામ

રામાયણ પ્રસંગ પટ 
વ્યથિત રામ


શું વાત કહે હનુમાન, -સદા-  વ્યથિત રહે મારો રામ
લક્ષ્મણ લાલા બહુ સમજાવે,       કશું ન આવે કામ.

સોનાનો મૃગલો માર્યા પછી તો,       ભાસે વન ભેંકાર
પંચવટીમાં પગ જ્યાં ધર્યો ત્યાં,        હૈયે હાહાકાર
જનક નંદિની નજર ન આવે,    મનમાં નહીં વિશ્રામ....

શરદ પૂનમસી રાત હરી મન,         અંધારા રેલાવે
ચંદ્ર કિરણ જાણે તપતો સૂરજ,    અગન જાળ ફેલાવે  
કોકિલ કંઠ અતિ કર્કશ લાગે,     અંતર નહીં આરામ...

વૃક્ષ લત્તાને પૂછે પ્રભુજી,        કોઈ તો ભાળ બતાવો
આકુળ વ્યાકુળ ફરે રામજી,      કોઈ તો સંદેશો લાવો
ખબર જે આપે વૈદેહીની,         આપું અમૂલ્ય ઇનામ....

રાખો ભરોસો આ રામ દૂત પર,   દુખના દિવસો જાશે-માતા-
જાણ થતાં હરી નિશ્ચય આવે,     રાવણ રણમાં રોળાશે
"કેદાર" કરુણાનિધિ નિશ્ચય આવી,    હરશે દુખ તમામ...

ભાવાર્થ- અશોક વટિકામાં માતા સીતાજીને જ્યારે હનુમાનજી મળ્યા, પોતાની ઓળખ આપ્યા પછી માતાજીએ બધા સમાચાર પૂછ્યા. શ્રી રામજીને સુવર્ણ મૃગ મારવા માટે મોકલ્યા પછીથી શું શું બન્યું તે બધુંજ વિગતે વાત કહેવા સીતા માતાએ કહ્યું ત્યારે હનુમાનજી બધાજ સમાચાર આપવા લાગ્યા.
હે, મા, હું આપને શું સમાચાર આપું?  મેં શ્રી રામજીના બધાજ ખબર સાંભળ્યા છે, શ્રી રામજીને મેં સદાએ ઉદાસ જોયા છે, જંગલમાં મૃગને તીર માર્યા પછી રામજીને આખું જંગલ જાણે ભેંકાર લાગવા માંડ્યું, એમાં પણ મૃગલાએ "લક્ષ્મણ દોડજો" એવી બૂમ પાડી ત્યારે રામજીને કંઈક કપટ લાગ્યું, દોડીને પંચવટીમાં પધાર્યા તો આપને ભાળ્યા નહીં ત્યારેતો તેમના મનમાં શોક અને ત્રાસની લાગણી ફેલાઈ ગઈ.
મા, મેં અનુભવ્યું છે, શરદ પૂનમ જેવી ચાંદની ખીલી હોય, પણ શ્રી રામજીને ઘોર અંધારાં પાથરતી હોય એવું લાગે છે, અને તેની કિરણો તો જાણે ધોમ ધખતો સૂર્ય પૂર્ણ પ્રકોપથી અગ્નિ વરસાવતો હોય, અને કોકિલાનો મધુર મધુર અવાજ રામજીને કર્કશ લાગે છે, કોઈ પણ રીતે તેમના અંતરમાં આનંદ રહ્યો નથી.
મા, શ્રી રામજી વ્યાકૂળ બનીને  વૃક્ષોને, લત્તાઓને, અરે ગમે તેને પૂછ્યા કરે છે, કે કોક તો બતાવો આ મારી સીતા મને છોડીને ક્યાં જતા રહ્યા !  જો કોઈ મને મારી સીતાના ખબર આપશે તો હું તેને મોં માંગ્યું ઇનામ આપીશ.
પણ મા, આપ આ રામના દૂત પર ભરોસો રાખજો, જરાએ દુખી ન થજો, હું રામજીને આપના ખબર આપીશ એટલે પ્રભુ એક પણ ક્ષણનો વિલંબ કર્યા વિના આપને લેવા અહિં પધારશે, અને જરૂર પડશે તો રાવણ સાથે યુદ્ધ કરવું પડશે તો પણ કરીને તેને પરાસ્ત કરશે અને આપને લઈ જશે, અને મા, આપના એ કરુણાનિધિ આપના સર્વે દુખને દૂર કરીને આનંદ વર્તાવશે.

:રચયિતા :
કેદારસિંહજી મે. જાડેજા
ગાંધીધામ. કચ્છ.
Email:-kedarsinhjim@gmail.com
WhatApp. ૯૪૨૬૧૪૦૩૬૫ 
ફોટો-ગુગલના સહયોગ થી

રામાયણ પ્રસંગ પટ સંદેશ કહો હનુમાન

સંદેશ કહો હનુમાન
           
ભજન
સંદેશ કહો હનુમાન,        કેમ રહે મારો રામ
કેમ રહે મારો લક્ષ્મણ લાલો, કેમ વિતાવે શામ....

વૈદેહી વિણ રજની રામને,          કેવી વેરણ લાગે
ઉષાના અજવાળા હરિને,         ક્યાંથી કોમળ લાગે
શીતળ વાયુ હશે શૂળ સમાણો,     કેમ સહે ભગવાન...

કંચન મૃગલો ક્યાંથી આવ્યો,  મનડું કેમ મોહાણું-મારું-
જનક નંદિની હું વૈદેહી,       ચિતડું કેમ ચોરાણું-મારું-
માયા જગતની ઊરમાં ન આણું, મન કાં થયું બેઈમાન...

જીવ જરા પણ ભાળું તડપતો,        કાળજું મારું કાંપે
તૃણ હલે જો તેજ હવામાં,     મનને ખૂબ સંતાપે- મારા
કંચન કાજે મૃગને મારવા,         કેમ વદી આ જબાન....

અરજ મારી કહેજો રામને,        જો મુજને લેવા આવે
પ્રથમ પહેલાં કૃરતા મારી,         મારા મનથી ભગાવે
"કેદાર" પ્રસંગ કોઈ એવો ન આવે , હરીલે કોઈ નાદાન...

લંકાની અશોક વાટિકામાં સીતા માતા બિરાજ્યા છે ત્યાં જ્યારે હનુમાનજી પધારે છે અને બધા રામ અને લક્ષ્મણના સમાચાર આપે છે, ત્યારે માતાજી પણ પૂછે છે, કે હે હનુમાન, મને મારા રામનો સંદેશો આપો, મારો રામ કેમ રહે છે, મારો લક્ષ્મણ શું કરે છે, 

મારા વિના રામને દિવસતો કદાચ પસાર થતો હશે, પણ વેરણ રાત કેમ પસાર કરે છે? મારા વિના પ્રભાતના કિરણો કોમળતા ક્યાંથી આપી શકતા હશે? અને સવારનો શીતળ મંદ પવન પણ જાણે શૂળ બનીને મારા રામના કોમળ કાળજાને કોરી ખાતો હશે.

હે હનુમાન, વનમાં પણ મારા રામ સાથે હું ખૂબ આનંદથી રહેતી હતી, પણ મારા દુર્ભાગ્યે આ સુવર્ણ મૃગ ક્યાંથી આવી ચડ્યો, અને હું જનક રાજાની પુત્રી, જે જનક રાજા દેહ હોવા છતાં વૈદેહી કહેવાય છે, જેને મોહ માયા ક્યારેય વિચલિત કરી નથી શકતી, એવા જનક રાજાની હું પત્રી હોવા છતાં મારામાં આ સુવર્ણ મૃગ માટે માયા કેમ જાગી? અને મારું મન એના ચામડા પર કેમ મોહિત થયું?

અરે હનુમાન, કોઈ પણ જીવને હું જરા પણ વિચલિત થતો ભાળું તો મારું મન કંપી ઊઠે, અરે જીવતો ઠીક કોઈ પાંદડું પણ જો તેજ હવામાં કાંપતું ભાળું તો મને થાય કે આ હવાથી આ તણખલાને કોઈ હાની તો નહિ પહોંચેને? આવો મારો સ્વભાવ હોવા છતાં મારા મનમાં એ સુવર્ણ મૃગની ખાલ ની કંચુકી બનાવવાનો વિચારે કેમ આવ્યો? અને કદાચ વિચાર આવ્યો તે તો ઠીક, મેં મારા રામને એ મૃગને મારી લાવવા આગ્રહ કર્યો, મને સમજાતું નથી કે આવી વાણી બોલતાં મારી જીભ કેમ ઊપડી? અને મારો રામ પણ કેવા ? મારા એક બોલ પર કંઈ પણ વિચાર્યા વગર એ મૃગને મારવા માટે તેની પાછલ દોડી ગયા!

હે હનુમાન, મારી એક વિનંતી રામને ખાસ કરજો, આપ સમાચાર આપશો એટલે મારો રામ ચોક્કસ લંકા પર ચડાઈ કરશે અને કદાચ રાવણને હણવો પડશે તો પણ મારા માટે એ બ્રહ્મહત્યાનું પાપ પણ કરશે, પણ મારી એક વિનંતી છે કે એ પહેલાં મારા મનમાં રહેલા આવા કૂર સ્વભાવનો નાશ કરે, જેથી કદાચ બીજી વખત કોઈ આવો પ્રસંગ આવે ત્યારે મારું મન વિચલિત ન થાય અને ફરી કોઈ દુષ્ટ આવીને મારુ અપહરણ ન કરી જાય, અને પાછું મારે આવું કઠોર જીવન વિતાવવું ન પડે, અને મારા રામથી મારે અળગાં રહેવું ન પડે. 



નોંધ:-શામ શબ્દ ખાસ તો હિંદીમાં વપરાય છે, પણ ભગવદ્ગોમંડલ જેવા ગુજરાતીના મહાન શબ્દકોષમાં શામ નો ગુજરાતીમાં પણ સાંજ ના અર્થમાં ઉપયોગ થાય છે, મેં આ શબ્દનો ઉપયોગ પ્રાસ મેળ માટે કર્યો છે.

:રચયિતા :
કેદારસિંહજી મે. જાડેજા
ગાંધીધામ. કચ્છ.
Email:-kedarsinhjim@gmail.com
WhatApp. ૯૪૨૬૧૪૦૩૬૫  ફોટો-ગુગલના સહયોગ થી